ÖZET: Üniversite taşınmazlarının tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekilleri arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, cins tashihi işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, mevcut kullanım ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda cins tashihinin zorunlu olduğunu belirtmektedir. Denetimlerde, bina olarak kullanılan bazı taşınmazların tapu kayıtlarında arsa veya tarla olarak yer aldığı görülmüştür. Bu durum, üniversite taşınmazlarının gerçek kullanım şekillerinin net bir şekilde anlaşılmasını engellemektedir.

İdare, 2024 yılında yapılan incelemelerin 2026 yılına kadar süreceğini bildirmiştir. Merkez (Kurupelit) Kampüsü’ndeki arazi mülkiyetinin imar, orman ve özel orman alanlarından oluştuğu, bazı yapıların orman alanlarında bulunduğu ve bu nedenle iskân sorunları yaşandığı ifade edilmiştir. İmar barışı kanunu ile bu sorunların yapı kayıt belgesi alınarak giderildiği belirtilmiştir. Ayrıca, cins değişikliği gerektiren yapılar için gerekli teknik ve hukuki belgelerin hazırlandığı ve başvuruların yapıldığı kaydedilmiştir.

Sonuç olarak, üniversitedeki taşınmazların cins tashihinin yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Özellikle imar parseli sınırları dışında yer alan izinli orman alanındaki yapılar için bu işlemlerin önemi artmaktadır.

BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversitedeki taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirinden farklı olduğu, bu anlamda cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının, mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak ifade edilmiştir.

Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesi hükmüne göre kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.

Denetimlerde bina olarak kullanılan mevcut taşınmazların bir kısmının tapu kayıtlarında arsa ve tarla olduğu, cinslerinin birbirine uygun olmadığı görülmüştür. Cins tashihinin yapılmaması Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerinin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır. 2024 yılında yapılan incelemelerde çalışmaların 2026 yılına kadar devam edeceği İdare tarafından bildirilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; Üniversitenin Merkez (Kurupelit) Kampusünün arazi mülkiyet deseninin imar, orman ve özel orman alanlarından oluştuğu, bazı yapıların bir bölümü veya tamamının 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri nezdinde orman alanlarında yer aldığı, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun yürürlük tarihinden önce yapılan yapılar için iskân problemi yaşanırken imar barışı kanunu ile bu problemin yapı kayıt belgesi alınması sureti ile giderildiği, İmar Plan Revizyonu ile mevzuat açısından tamamlanan çalışmalar doğrultusunda tamamı veya bir bölümünün imar parseli sınırı dışında izinli orman alanında bulunan yapılar ve imar parseli sınırları içerisinde bulunan taşınmazlar için mimari proje röleve çalışmalarının devam etmekte olduğu, cins değişikliğine konu olabilecek yapılar için teknik belgeler ile hukuki belgeler hazırlanıp örnek bir dosya oluşturularak gerekli görüşmelerin sağlandığı ve görüşmeler neticesinde hazırlanan dosya ile gerekli başvuru yapılıp cins değişikliği iş ve işlemlerine başlanıldığı belirtilmiştir.

Üniversitedeki taşınmazlardan tamamı veya bir bölümünün imar parseli sınırı dışında izinli orman alanında bulunan ve imar parseli sınırları içerisinde bulunan yapılar için cins tashihinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.