BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Özel İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesi hükmü uyarınca, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.
Anılan maddenin devamında tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlara ait cins tashihlerini yapma yükümlülüğü bu taşınmazları kullanan idarenin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye ait olduğu belirtilmiştir.
Özel İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların cins tashihlerin yapılmamış olması mali tablolara etkisi bakımından bilançoda maddi duran varlıkları içerisinde yer alan 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar Hesaplarının kayıt ve tutar olarak gerçeği yansıtmamasına neden olmaktadır. Özel İdareye ait varlıkların doğru olarak Mali tablolarda görünmesini sağlamak amacıyla cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından gönderilen cevapta, taşınmazlara ait cins değişiklileri ile ilgili çalışmaların Emlak ve İstimlak Müdürlüğünce yapılmaya devam edildiği, mevcut durumla ilgili yapılan çalışma sonucunda 2025 Mart döneminde ilçe ve merkez düzeyde emlak varlık kayıt değerleri / tahsisli olan taşınmazlar güncel değeri üzerinden muhasebe kayıtlarına alındığı ve 250 Arsalar, 251 Yeraltı Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar ait varlık hesaplarının Emlak İstimlak Müdürlüğünden gelen veriler doğrultusunda mülkiyet ve tahsis durumuna göre detaylandırılarak eksiksiz olarak detay hesaplarda fonksiyon ve finans kodlarıyla birlikte muhasebe kayıtlarına alındığı ifade edilmektedir.
Cins tashih işlemi, taşınmazların kullanım şekliyle tapuda kayıtlı halinin uyumlaştırması işlemidir. Emlak İstimlak dairesinde yapılan çalışma taşınmazların rayiç değerlerinin tespitine yöneliktir. Taşınmazların tapudaki kayıt şekillerinin fiili duruma uygun hale getirilmesi ve taşınmazların muhasebe kayıtlrının fiili kullanım şekline uygun hale getirilmesi gerekmektedir.