ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerine ait taşınmazların cins tashih işlemlerinin yapılmadığını ortaya koymaktadır. Belediyenin mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasında uyumsuzluklar bulunmaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kayıt altına alınmasına dair usul ve esasları belirlemekte; cins tashih işlemini, mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki farklılıkların düzeltilmesi olarak tanımlamaktadır.

Yönetmelik’in 10. maddesi, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların mevcut durumları ile tapu kayıtlarının uyumlu olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekilleriyle muhasebe kayıtlarına alınmasını ve cins tashihi yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, uygulamada tapu kayıtları ile fiili kullanım durumları arasında farklılıklar bulunmasına rağmen, bu taşınmazlar için gerekli cins tashih işlemleri gerçekleştirilmemiştir.

Bu bağlamda, belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekilleri arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi amacıyla cins tashih işlemlerinin bir an önce yapılması gerekmektedir. Bu adım, taşınmazların hukuki durumunun netleştirilmesi ve kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan bir kısmının mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarında yer almadığı ve ilgili taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki idarelerin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ilişkin usul ve esaslar Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde cins tashihinin; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini ifade ettiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların mevcut durumları ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların kamu idaresinde mevcut kullanım şekilleriyle muhasebe kayıtlarına alınacağı ve kamu idarelerinin taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki farklılıkları gidermek için cins tashihi işlemini yapması gerektiği belirtilmiştir.
Uygulamada tapu kayıtları ile fiili kullanım durumları arasında farklılık bulunan taşınmazlar olduğu, buna rağmen ilgili düzenlemelerde yer alan hükümler çerçevesinde bu taşınmazlar için cins tashihi işleminin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekli arasındaki farklılıkların giderilmesi amacıyla cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.