ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Özel Bütçeli İdare Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazların cins tashihlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinde cins tashihi, mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki uyumsuzluk durumunda tapu kayıtlarının düzeltilmesi olarak tanımlanmaktadır. Yönetmeliğin 10. maddesi ise kamu idarelerinin, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumlu olmaması halinde gerekli düzeltmeleri yapma yükümlülüğünü vurgulamaktadır.

Yapılan denetimlerde, kamu idaresinin taşınmazların cins tashihini gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Bu durum, taşınmazların mevcut kullanım şekillerinin net bir şekilde anlaşılmasını engellemektedir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtmiştir. Ancak, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2020, 2021 ve 2022 yılı raporlarında da benzer sorunların yer aldığı göz önüne alındığında, 2023 yılında da uygulamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, kamu idaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların cins tashihlerinin bir an önce yapılması gerekmektedir. Bu işlem, taşınmazların doğru bir şekilde kaydedilmesi ve mevcut durumlarının net bir şekilde anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Genel Müdürlüğün mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlarının cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 10’uncu maddesinde;
“(1) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar.
(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmüne göre, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumları esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi tarafından taşınmazların cins tashihinin yapılmadığı görülmüştür. Cins tashihinin yapılmaması ise kamu idaresine ait taşınmazların mevcut kullanım şekillerinin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresince, bulgu konusu husus kabul edilmiş olup gerekli işlemlerin başlatıldığı ifade edilmiştir.
Bahsi geçen husus, Karayolları Genel Müdürlüğü 2020, 2021 ve 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer almaktadır. Kamu İdaresi tarafından söz konusu hususa ilişkin düzeltici işlem tesis edileceği ifade edilmesine rağmen, uygulamanın 2023 yılında da devam ettiği görülmüştür
Bu itibarla, Kamu İdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların cins tashihlerinin yapılmasının sağlanması gerekmektedir.