|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin mülkiyetinde bulunan taşınmazların cins tashih işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ilişkin usul ve esasları belirleyen “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” çerçevesinde, cins tashihi; mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasında bir uyumsuzluk olduğunda, tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekline göre düzeltilmesi olarak tanımlanmaktadır.
Yönetmelik, kamu idarelerinin taşınmazların cins tashihini gerçekleştirmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının uyumsuzluğu durumunda, bu taşınmazların kayıtlara uygun bir şekilde alınması gerekmektedir. Ayrıca, taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesis edilen durumlarda, cins tashih işlemleri için gerekli belgelerin ve mali yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağı ifade edilmektedir. Taşınmazlarda meydana gelen değişiklikler, kadastro ve imar gibi nedenlerle kayıtların güncellenmesini gerektirmektedir. Bu değişikliklerin, muhasebe birimlerine ve mali hizmetler birimine belirli süreler içinde bildirilmesi zorunludur. Dolayısıyla, üniversitelerin mülkiyetindeki taşınmazların cins tashih işlemlerinin yapılması, yasal bir gereklilik olarak ön plana çıkmaktadır. |
BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde ya da kullanımında bulunan taşınmazların cins tashih işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in;
4’üncü maddesinde cins tashihi; “Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi” şeklinde tanımlanmakta,
“Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde ise; “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar.
Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir.
Yine Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde de; “Kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edilir.
Terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni açıklanarak kayıt kapatılır.
Taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamalar, taşınmazın değerine eklenir.
Bu madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen değişiklikler en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde işlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki zikredilen Yönetmelik hükümlerine göre Üniversitenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının farklılık göstermesi durumunda, bunların cins tashihinin yapılması ve buna göre kayıt tesis edilmesi gerekmektedir.