| ÖZET: İdarenin tapuda kendi adına kayıtlı taşınmazlarından, cins tashihi yapılmayan taşınmazlar bulunduğu tespit edilmiştir. İdarenin 19.07.2022 tarih ve 427 sayılı kararı ile yeni imar kararı alındığı fakat henüz uygulamaya alınmadığı belirtilmiştir. İdarenin sınırları dahilindeki ilgili işlemler mevcut imar planına göre yapıldığı, yeni imar planı çalışmasının uygulamaya alınması halinde yol ve sosyal donatı ihtiyacının karşılanması amacıyla yola terk vb. çalışmalar yapılması suretiyle aynı zamanda mevcut hali ve tapu kayıtları arasındaki uyuşmazlıkların da giderilmiş olacağı belirtilmiş ise de, 2023 mali tablolarında cins tashihi yapılmayan taşınmazlar bulunduğundan hatanın devam ettiği görülmüştür. İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarının mevcut duruma uygun olması için cins tashihi işlemlerinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin tapuda kendi adına kayıtlı taşınmazlarından, cins tashihi yapılmayan taşınmazlar bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde cins tashihi; “Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde;
“(1) Kamu idareleri; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar.
(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmiştir.
Yapılan incelemede, (idarenin taşınmaz envanteri tamamlanmadığı için tam sayısı belli olmamamakla birlikte) tapuda kayıtlı taşınmazlarından bir kısmında, aşağıdaki tabloda örnekleri verilenler gibi mevcut kullanım şekli ile tapuda yer alan cins bilgilerinin farklı olduğu görülmüştür.
Tablo 8: Mevcut Kullanım Şekli İle Tapuda Yer Alan Cins Bilgileri Farklı Taşınmaz Örnekleri
| Sıra No | Mahalle | Ada/Parsel | Yüzölçümü | Tapuda Cinsi | Mevcut Kullanım Durumu |
| 1 | Yunus Emre Mahallesi | 1026/26 | 230,00 m2 | Arsa | Otopark |
| 2 | Yunus Emre Mahallesi | 1026/25 | 230,00 m2 | Arsa | Otopark |
| 3 | Yunus Emre Mahallesi | 261/25 | 186,00 m2 | Arsa | Yol |
| 4 | Yunus Emre Mahallesi | 261/54 | 225,00 m2 | Mesken | Yol (Kamulaştırıldı) |
| 5 | Yunus Emre Mahallesi | 810/34 | 2.519,00 m2 | Arsa | Yol ve Tretuvar |
| 6 | Yunus Emre Mahallesi | 1018/22 | 93,00 m2 | Arsa | Yol |
| 7 | Yunus Emre Mahallesi | 1093/10 | 259,00 m2 | Arsa | Yol |
| 8 | Osman Bektaş Mahallesi | 5507/5 | 28,00 m2 | Arsa | Yol ve Otopark |
| 9 | Abdurrahman Gazi Mahallesi | 957/13 | 296,00 m2 | Arsa | Yol |
| 10 | Hacı Ahmet Baba Mahallesi | 1616/2 | 248,00 m2 | Arsa | Yol |
| 11 | Adnan Menderes Mahallesi | 1595/7 | 2.893,00 m2 | Arsa | Yol |
| 12 | Adnan Menderes Mahallesi | 1588/1 | 2.000,00 m2 | Arsa | Park |
| 13 | Mehmet Akif Ersoy Mahallesi | 1375/10 | 3.094,00 m2 | Arsa | Park |
| 14 | Osman Gazi Mahallesi | 4316/7 | 1.935,00 m2 | Arsa | Cami |
| 15 | Osman Gazi Mahallesi | 4451/1 | 3.199,00 m2 | Arsa | Cami |
| 16 | Osman Gazi Mahallesi | 4462/4 | 4.340,00 m2 | Arsa | Cami |
| 17 | Osman Gazi Mahallesi | 4500/1 | 7.983,00 m2 | Arsa | Okul |
| 18 | Osman Gazi Mahallesi | 4473/3 | 1.319,00 m2 | Arsa | Çocuk Bahçesi |
| 19 | Hüseyin Avni Ulaş Mahallesi | 4371/5 | 2.042,00 m2 | Arsa | Park |
| 20 | Adnan Menderes Mahallesi | 1593/3 | 3.143,00 m2 | Arsa | Yol ve Taziye Evi |
Kamu idaresinin cevabında bulgumuza iştirak edilmiş olup; bölgedeki yapı stoğunun eski oluşu ve depremsellikle alakalı olarak statik açıdan binaların eski oluşundan dolayı Erzurum Büyükşehir Belediyesinin 19.07.2022 tarih ve 427 sayılı kararı ile yeni imar kararı alındığı fakat henüz uygulamaya alınmadığı, Belediyenin sınırları dahilindeki ilgili işlemlerin mevcut imar planına göre yapıldığı, yeni imar planı çalışmasının uygulamaya alınması halinde yol ve sosyal donatı ihtiyacının karşılanması amacıyla yola terk vb. çalışmalar yapılması suretiyle aynı zamanda mevcut hali ve tapu kayıtları arasındaki uyuşmazlıkların da giderilmiş olacağı belirtilmiş ise de, 2023 mali tablolarında cins tashihi yapılmayan taşınmazlar bulunduğundan bulguda yer alan hatanın devam ettiği görülmüştür.
Açıklanan mevzuat hükümlerine göre idarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarının mevcut duruma uygun olması için cins tashihi işlemlerinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.