ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasında uyumsuzluklar olduğunu ortaya koymuştur. Bazı taşınmazların cins tashihi işlemleri gerçekleştirilmemiş ve mevcut kullanım durumları dikkate alınarak kayıtlara işlenmemiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının uyumlu hale getirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Yapılan incelemelerde, üniversiteye ait taşınmazların bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarındaki cinslerinin birbirini tutmadığı saptanmıştır. Bu durum, taşınmazların gerçek kullanım durumlarının tam olarak anlaşılamamasına ve mali tabloların yanıltıcı olmasına yol açmaktadır. Özellikle 250 Arsa ve Araziler Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı gibi kalemlerin gerçek durumu yansıtamaması önemli bir sorun teşkil etmektedir.

Kamu idaresi, gerekli düzeltme süreçlerinin başlatıldığını ve tamamlandığında kayıtların güncelleneceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerine uygun olarak kayıtlara alınması ve cins tashihlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması ve Mevcut Kullanım Şekillerine Göre Kayıtlara Alınmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitedeki taşınmazların bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı ve mevcut kullanım şekilleri dikkate alınarak kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının, mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesi hükmüne göre; kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, mevcut kullanım şekliyle kayıtlara alınması ve bu mevcut kullanım şekli dikkate alınarak tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Üniversite taşınmazlarının bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun olmadığı ve mevcut kullanım şekilleri dikkate alınarak kayıtlara alınmadıkları görülmüştür. Cins tashihinin yapılmaması ve mevcut kullanım şekilleri dikkate alınarak kayıtlara alınmamaları Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerinin tam olarak anlaşılamamasına ve mali tablolarda 250 Arsa ve Araziler Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabının gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında özetle; gerekli sürecin başlatıldığı ve süreç tamamlandığında gerekli düzeltme kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, Üniversite taşınmazlarının mevcut kullanım şekillerine göre kayıtlara alınmaları ve cins tashihilerinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.