|
ÖZET: İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların değer tespit çalışmaları, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tamamlanmamış ve muhasebe kayıtlarına alınmamıştır. Ayrıca, yönetmelik ekinde yer alan formların oluşturulmadığı ve cins tashihlerinin yapılmadığı gözlemlenmiştir. Yönetmelik gereği, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kaydedilmesi zorunludur. 31 Aralık 2017 tarihinden itibaren emlak vergi değeriyle kayıt altına alma uygulaması sona ermiş ve idarelerin taşınmazlarını maliyet bedeli ya da rayiç değer üzerinden izlemeleri gerekmektedir.
Yönetmelik, taşınmazların kaydına yönelik belirli formlar ve icmal cetvellerinin hazırlanmasını öngörmektedir. Bu formlar, taşınmazların parasal değerleri, tapudaki cinsleri ve mevcut kullanım şekilleri gibi bilgileri içermelidir. Ancak yapılan incelemelerde, idarenin bu formları ve cetvelleri oluşturmadığı, dolayısıyla taşınmazların mali tablolarda eksik göründüğü tespit edilmiştir. Taşınmazların cins tashihlerinin de yapılmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, idarenin taşınmazlarının değerleme çalışmaları, ilgili formların hazırlanması ve cins tashihlerinin gerçekleştirilmesi, Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde tamamlanmalıdır. Bu adımlar, taşınmazların doğru bir şekilde muhasebe kayıtlarına yansıtılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Taşınmazların Değer Tespit Çalışmalarının Tamamlanarak Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması ve İlgili Formların Oluşturulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre değer tespitlerinin yapılarak muhasebe hesaplarına kaydedilmediği, Yönetmelik ekinde yer alan formların oluşturulmadığı ve cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve Kontrol İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesi gereği, tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değer; tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlardan maliyet bedel ve rayiç değeri belirlenemeyenler ile orta malları ve genel hizmet alanları iz bedel üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir. Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesi ile 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınması gereken taşınmazların emlak vergi değeri ile geçici olarak kayıt altına alınması gerektiği düzenlenmiş, 31.12.2017 tarihi itibarıyla taşınmazların emlak vergi değeri ile kayıtlarda izlenmesi uygulaması son bulmuş ve idarelerin taşınmazlarını maliyet bedeli ya da rayiç değer üzerinden kayıtlarda izlemesi zorunluluğu başlamıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde, kamu idarelerinin tapu kütüğünde adlarına tescilli olan taşınmazların kaydını Ek 2’deki “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu”nda; tapu kütüğünde kayıtlı olmayan taşınmazların kaydını Ek 3’teki “Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formu”nda; Ek 1’deki Kayıt Planının “Orta Malları” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 4’teki “Orta Malları Formu”nda; Ek 1’deki Kayıt Planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 5’teki “Genel Hizmet Alanları Formu”nda; tapu kütüğünde üçüncü kişiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların kaydını Ek 6’daki “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu”nda yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazarak kaydını tutacakları, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerce hazırlanan formların mali hizmetler birimince konsolide edilerek Yönetmelik’in ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı belirtilmiştir. Yönetmelik ekinde yer alan örnek formlara bakıldığında, taşınmazların parasal değerleri ve tapuda kayıtlı cins ve mevcut kullanım şekillerine ilişkin bilgileri de içerecek şekilde düzenlendiği görülmektedir.
İcmal cetvellerinin hangi bilgileri içerecek şekilde hazırlanacağı da Yönetmelik’te belirtilmiş olup kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılacağı ve bu taşınmazlara ilişkin adet, yüzölçümü ve değer toplamlarını ihtiva edecek şekilde düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede; İdarenin Yönetmelik’te öngörülen formlar ve icmal cetvelleri oluşturulmadığı için taşınmazların mali tablolarda eksik göründüğü, muhasebe kayıtlarında bulunan taşınmazların maliyet bedeli ya da rayiç değer üzerinden izlenmediği ve taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değerleme çalışmalarının tamamlanması, Yönetmelik ekinde yer alan formların hazırlanması ve söz konusu taşınmazların cins tashihlerinin yapılması gerekmektedir.