|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait taşınmazların değer tespit işlemlerinin tamamlanmadığını ortaya koymuştur. Tapuda kayıtlı taşınmazların rayiç değerleri, ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmemiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin, mevcut ve yeni edinilen taşınmazların değerlerinin takip edilmesi amacıyla yapılması gerektiğini belirtmektedir. Taşınmazlar, maliyet bedeli veya belirlenemediği durumlarda rayiç değer üzerinden kaydedilmelidir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediye adına kayıtlı taşınmazların rayiç değer tespitine yönelik çalışmaların başlatıldığı ancak tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, envanter çalışmaları tamamlanmayan taşınmazlar emlak vergi değerleri üzerinden kaydedilmeye devam etmekte, bu durum muhasebe hesaplarının güncel değerleri yansıtmamasına yol açmaktadır. Emlak ve İstimlak Müdürlüğü ile Kıymet Takdir Komisyonu, rayiç değer tespitine yönelik çalışmalara devam etmektedir. Sonuç olarak, belediye tarafından tapuda kayıtlı olan taşınmazların değerlerinin, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenmesi ve ilgili duran varlık hesaplarının güncel değerlerinin mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu idaresinin mali şeffaflığını artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazların Değer Tespit İşlemlerinin Tamamlanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespiti işlemlerinin tamamlanmadığı ve ilgili muhasebe hesaplarına rayiç değerleri üzerinden kaydedilmediği tespit edilmiştir.
02/10/2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır” hükmü yer almaktadır.
Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise, taşınmazların hangi değer üzerinden kayda alınacağı belirlenmiş; tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden veya bu bedel belirlenemiyorsa rayiç değer üzerinden kayda alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Yine, aynı Yönetmelik’in “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı geçici 1’inci maddesinde; maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden geçici olarak muhasebe kayıtlarına alınacağı, daha sonra ilgili birimince fiili envanter çalışması yapılan taşınmazların muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimine verileceği ve son olarak muhasebe biriminin, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 31/12/2017 tarihi itibarıyla çıkaracağı ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarının yapılacağı düzenlenmiştir.
Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemede, Belediye adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların rayiç değerlerinin belirlenmesine yönelik yapılan çalışmalar başlamış olmasına rağmen, bu çalışmaların tamamlanmadığı, envanter çalışmaları tamamlanmayan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kaydedilmeye devam edildiği ve bu nedenle taşınmazlara ilişkin muhasebe hesaplarının da güncel değerleri yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulgu konusu husus yerinde görülerek, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü ve Kıymet Takdir Komisyonu marifetiyle rayiç değer tespiti yapılmayan taşınmazlara ilişkin değer tespit çalışmalarına başlandığı ve söz konusu çalışmaların halen devam ettiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Belediye adına tapuda kayıtlı olan ancak rayiç değeri hakkında belediye tarafından herhangi bir çalışma yapılmamış olan taşınmazların Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değerlerinin belirlenmesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereği de ilgili duran varlık hesaplarının güncel değerlerinin mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir.