ÖZET: Taşınmazların envanter çalışmalarının tamamlanmaması, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tespit edilmiştir. Rapor, taşınmazların envanterinin ve muhasebe kayıtlarının eksik olduğunu, gerekli form ve icmallerin doldurulmadığını ortaya koymaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi gereğince, taşınır ve taşınmazların kaydı ile bunların korunması ve kullanımı için belirlenen usul ve esasların yönetmeliklerle düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda, 02.10.2006 tarihli Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik gereği, idarelerin 30.09.2014 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini çıkarması ve muhasebe kayıtlarını yapması, 31.12.2017 tarihine kadar ise maliyet veya rayiç bedelini tespit etmesi zorunludur. Ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bu süreçlerin tamamlanmadığı ve taşınmaz formlarının doldurulmadığı belirlenmiştir. Bu durum, maddi duran varlıklar hesap grubunda hatalara yol açmıştır. Genel bütçeli idarelerin taşınmaz işlemlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, muhasebe hizmetlerinin ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütüldüğü göz önüne alındığında, muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlıkların bu Bakanlıklarla iş birliği yapılarak çözülebileceği düşünülmektedir. Kamu idaresinin, bu konudaki eksiklikleri gidermek için gerekli adımları atmaya başladığı ifade edilmektedir.

BULGU: Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşınmazların envanter çalışmaları ile muhasebe kayıtlarının tamamlanmadığı, ilgili form ve icmallerin doldurulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan taşınır ve taşınmazların kaydı ile bu varlıkların muhafazası, kullanımı, mal yönetim hesabının verilmesi ve mal yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesine ilişkin usul ve esasların yönetmeliklerle belirleneceği hükmüne istinaden Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik yürürlüğe konulmuştur.
02.10.2006 tarih 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmazların fiili envanteri sonucu muhasebe kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.
Buna göre, idarenin 30.09.2014 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini çıkararak Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydını yapması, 01.10.2014 tarihi itibarıyla da fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapması ve aynı Yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç bedeli tespit etmesi gerekmektedir.
Uygulamada, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelik hükümlerince yapılması gereken envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, taşınmaz form ve cetvellerinin doldurulmadığı tespit edilmiştir. Envanter çalışmalarının tamamlanmaması nedeniyle maddi duran varlıklar hesap grubundaki 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı itibarıyla bilançoda hataya neden olunmuştur.
Bu kapsamda genel bütçeli idarelerin taşınmaz işlemlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, muhasebe hizmetlerinin de Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerince yürütüldüğü dikkate alındığında muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlığın anılan Bakanlıklar ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir.
Kamu idaresince bulgu konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Taşınmazlarla ilgili olarak fiili envanter ve muhasebe kayıtlarının mevzuat hükümleri çerçevesinde tamamlanması gerekmektedir.