|
ÖZET: Taşınmazların fiili envanterinin oluşturulmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Özel bütçeli idarelerin, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak taşınmaz envanterlerini oluşturmadıkları ve bu bilgileri muhasebe kayıtlarına aktarmadıkları belirlenmiştir. Yönetmelik’in 5. maddesinde, kamu idarelerine ait taşınmazların miktar ve değerlerinin takip edilmesi için kayıt altına alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, mevcut taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kaydedilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine iletilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
İlgili yönetmelik gereğince, taşınmazların fiili envanterinin 30 Eylül 2014 tarihine kadar tamamlanması ve 1 Ekim 2014 itibarıyla muhasebe kayıtlarının bu verilere göre güncellenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmüştür. Bu durum, kurumun taşınmazlarının tespitini ve takibini zorlaştırmakta, aynı zamanda muhasebe kayıtlarının doğruluğunu tehlikeye atmaktadır. Sonuç olarak, kurumların tasarrufundaki taşınmazların fiili envanterinin oluşturulması ve bu bilgilerin muhasebe kayıtlarına yansıtılması büyük bir önem taşımaktadır. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da bu sorunların devam ettiği anlaşılmaktadır. |
BULGU: Taşınmazların Fiili Envanterinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurum tasarrufunda bulunan taşınmazların, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin öngördüğü şekilde fiili envanterlerinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in;
“Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olduğu ve kayıtların belgeye dayanmasının gerektiği belirtilmiştir.
“Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde, Yönetmelik’in 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazların, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden aşağıdaki şekilde kayıtlara alınacağı;
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanarak Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedileceği,
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilmesi gerektiği, muhasebe birimlerinin, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 01.10.2014 tarihi itibarıyla çıkaracağı ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapması gerektiği, Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanacağı, belirtilmiştir.
Buna göre, idarelerin mevcut taşınmazlarıyla, içinde bulunulan yılda edindikleri ve elden çıkardıkları taşınmazları miktar ve değer olarak takip etmek için kayıt altına almaları ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanter işlemlerini 30.09.2014 tarihine kadar tamamlamaları, 01.10.2014 tarihinde envanter bilgilerine göre muhasebe kayıtlarını yapmaları, 31.12.2017 tarihine kadar da maliyet bedeli veya rayiç bedel tespit çalışmalarını tamamlayarak taşınmazların mevcut muhasebe kayıtlarını yeni değerleriyle güncellemeleri gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede, bu gerekliliklerin yerine getirilmediği görülmüştür. Bu durum, Kurumun mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların tespit ve takibini zorlaştırmakta, ayrıca taşınmazların tam ve doğru olarak muhasebe kayıtları ile mali tablolara yansıtılmasını engellemektedir.
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilen söz konusu hususun 2024 yılında da devam ettiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, Kurumun tasarrufunda bulunan taşınmazların fiili envanterinin yapılması ve muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir.