|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz icmal değerleri ile muhasebe kayıtları arasında önemli bir tutar farkı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, taşınmazların miktar ve değer olarak doğru bir şekilde kayıt altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, Canik Belediyesi Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından 2021 yılı sonu itibarıyla güncellenen taşınmaz değerleri ile 31.12.2022 tarihli bilanço karşılaştırıldığında, bilanço tutarının 22.350.294,49 TL fazla olduğu görülmektedir.
Bu farkın başlıca nedenlerinden biri, geçici kabulü yapılan yatırımların muhasebe kayıtlarına aktarılmasında yaşanan gecikmeler ve emlak biriminin tapu işlemlerinin tamamlanmasını beklemesidir. Yönetmelik gereğince, kamu idarelerinin taşınmaz envanter işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekiyordu. Taşınmazların bilanço değerleri ile icmal değerleri arasındaki tutarsızlığın giderilmesi, idarenin öncelikli hedeflerinden biri olmalıdır. Sonuç olarak, taşınmazların muhasebe kayıtları ile envanter kayıtları arasındaki farklılıkların ortadan kaldırılması, kamu idaresinin şeffaflığı ve hesap verebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, idarenin mali yönetim süreçlerinin etkinliğini artırmak için gerekli adımların atılmasını gerektirmektedir. |
BULGU: Taşınmazların İcmal Değerleri ile Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tutarın Farklı Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare taşınmazlarının icmal değerleri ile muhasebe kayıtlarında yer alan tutarın farklı olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesine göre taşınmazlar miktar ve değer olarak kayıt altına alınmalıdır. Anılan maddede taşınmazların hangi değer üzerinden kayıt altına alınacağı da açıklanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde ise tapuda kayıtlı olan, tapuda kayıtlı olmayan, genel hizmet alanları ve orta malları ile mülkiyetinde olmamakla birlikte çeşitli yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların kamu idarelerince hangi formlarda kayıt altına alınacağı belirtilmiştir. Emlak birimince hazırlanan bu formlar dikkate alınarak mali hizmetler birimince taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulması gerekmektedir.
Diğer taraftan ilgili Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesine göre, kamu idarelerinin taşınmazlarının 31.12.2017 tarihine kadar envanter işlemlerinin tamamlanması ve kayıt altına alınması işlemlerinin bitirilmesi gerekmekteydi.
Canik Belediyesi Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından 2021 yılı sonu itibariyle kıymet takdir komisyonun belirlediği fiyatlar üzerinden taşınmaz değerlerinin güncellendiği bilgisi alınmıştır.
İdarenin 31.12.2022 tarihli bilançosu ile taşınmaz icmal değerleri karşılaştırıldığında bilançoda yer alan tutarın 22.350.294,49 TL fazla olduğu görülmektedir. 2022 yılında taşınmazların icmal değerleri ile muhasebe kayıtları arasındaki farkın en önemli nedenlerinden biri, geçici kabulü yapılan yatırımların mali hizmetler birimince ilgili hesaba aktarılması, emlak birimince ise tapu işlemlerinin bitirilmesinin beklenmesidir.
Taşınmazların 2022 yılı Bilançosunda yer alan değerleri ile taşınmaz icmal değerlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 10: 31.12.2022 Tarihi İtibariyle Taşınmazların Bilanço Değerleri ile İcmal Değerlerinin Karşılaştırılması
| Taşınmazın Hesap Kodu ve Cinsi | İcmal Değeri (TL) (A) |
Bilanço Değeri (TL) (B) |
Fark (TL) (B-A) |
| 250 Arazi ve Arsalar Hesabı | 506.628.048,00 | 506.628.048,00 | 0,00 |
| 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri | 175.225.879,40 | 175.240.579,40 | 14.700,00 |
| 252 Binalar | 270.650.000,00 | 292.985.594,49 | 22.335.594,49 |
| TOPLAM | 952.503.927,40 | 974.854.221,89 | 22.350.294,49 |
Kamu idaresi de özetle, farkın ihaleli işlerde geçici kabul ile birlikte muhasebe kaydı yapılmasına rağmen, tapu işlemlerinin devam etmesinden kaynaklandığını ve cins tashihi işlemlerinin devam etmekte olup, tamamlandığında farklılığın giderilmiş olacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, 31.12.2022 tarihli bilanço ile taşınmaz icmal değerleri karşılaştırıldığında 22.350.294,49 TL fark oluşmaktadır. Taşınmazların muhasebe kayıtları ile envanter kayıtları arasındaki farklılığın giderilmesi gerekmektedir.