|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin hesap ve işlemlerini inceleyerek, hobi bahçelerinin ihale yapılmadan sözleşme ile kiraya verildiğini ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere taşınmaz kiralama yetkisi tanımaktadır. Ancak, bu yetkinin kullanımı sırasında 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun hareket edilmesi gerekmektedir.
İlgili mevzuat uyarınca, belediyelerin üç yıla kadar olan kiralamalarında encümen, üç yıldan fazla olanlarda ise belediye meclisi yetkilidir. Ancak, kiralama işlemlerinin ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gerektiği de açıktır. Denetim bulguları, bazı taşınmazların ihale süreci izlenmeden, başvuru sırasına göre encümen kararı ile kiralandığını göstermektedir. Sonuç olarak, belediyelerin taşınmaz kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, belediyelerin hukuki sorumluluklarını yerine getirmesi ve şeffaf bir yönetim anlayışını benimsemesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazların İhale Olmaksızın Sözleşme ile Kiraya Verilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde, kiralama işlemlerine yönelik olarak hobi bahçelerinin ihale olmaksızın sözleşme ile kiraya verildiği tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Diğer hükümler” başlıklı 28’inci maddesine göre Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendine göre mahalli müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek belediyelerin yetkileri arasında, “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında, “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinin (g) bendinde ise taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek işlemleri belediye encümenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyelerin taşınmaz kiralamasına ilişkin olarak üç yıla kadar olan kiralamalarında belediye encümeninin yetkili olduğu, üç yıldan fazla yapılacak kiralamalarında ise belediye meclisinin yetkili olduğu açıktır. Ancak bu yetki kiralamaya ilişkin bir yetki olup, söz konusu yetkiye istinaden taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale edilerek kiralanması gerektiği açıktır.
Belediyenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde belediyenin sorumluluğunda olan bazı taşınmazların ihale olmaksızın başvuru sahiplerine başvuru sırasına göre encümen kararı ile kiraya verildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, belediyenin sorumluluğu altında bulunan taşınmazların kiralanması için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale yapılarak kiralama sözleşmelerinin düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir.