ÖZET: Belediye mülkiyetindeki taşınmazların satışı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Ancak, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı büyükşehir ilçe belediyeleri, taşınmazları ihale yapmadan encümen kararıyla doğrudan satmıştır. Bu durum, söz konusu Kanun’un 1. maddesi ve 35. maddesi ile çelişmektedir; zira taşınmazların üçüncü şahıslara satışı, yalnızca belirtilen ihale usulleri çerçevesinde yapılmalıdır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri de, taşınmazların alım, satım ve tahsis süreçlerinin belirli kurallara tabi olduğunu vurgulamaktadır. Denetim sırasında, toplam 27 arsa niteliğindeki taşınmazın, ihale yapılmaksızın iki farklı şirkete satıldığı ve satış bedellerinin bu şirketlerin belediyeden olan alacaklarından mahsup edildiği tespit edilmiştir. Bu uygulama, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir durum teşkil etmektedir.

Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda, doğrudan taşınmaz satış uygulamasına son verileceğini ve satışların 2886 sayılı Kanun’a uygun şekilde ihale edilerek gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Bu yaklaşım, yasal çerçevelere uygun bir yönetim anlayışının benimsenmesi açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmazların İhale Yapılmadan Satılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda yer alan usullere göre satılması yerine, ihale yapılmadan encümen kararıyla doğrudan satıldığı görülmüştür.

2886 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesi ile belediye mülkiyetindeki taşınmazların ancak bu Kanun hükümlerine göre satılabileceği, taşınmazların üçüncü kişilere satılması işlemlerinin ise aynı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde, “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” hükmü ile “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinin (g) bendinde; “Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, belediye mülkiyetinde yer alan taşınmazların satım işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’a tabi olduğu ve Kanun’da belirtilen ihale usullerine uygun olarak ihale edilmesinin gerekli olduğu anlaşılmaktadır.

Belediye tarafından satılan taşınmazlarla ilgili yapılan incelemede, arsa niteliğindeki toplam 27 adet taşınmazın ihale yapılmaksızın encümen kararıyla doğrudan iki farklı şirkete satıldığı, satış bedellerinin ise belediyeden alacaklı olan bu şirketlerin alacağından mahsup edildiği görülmüştür. Bu durum yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İdare tarafından, satışına karar verilen taşınmazların 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun bir şekilde ihale edilerek satılması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, encümen kararı ile doğrudan taşınmaz satışı uygulamasına son verilmesi ve bu taşınmazların 2886 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ihale edilerek satılması gerektiği değerlendirilmektedir.