ÖZET: Belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların, ihale süreci olmaksızın üçüncü şahıslara kiralandığı belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 48. maddesi, kamu idarelerine ait malların yönetiminde verimlilik ve tutumluluk ilkelerinin gözetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, genel bütçeye dâhil daireler ile belediyelerin alım, satım, kiralama gibi işlemlerinin bu kanun hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, taşınmazların kiralanması konusunda yetkilerin belediye meclisi ve encümenine verildiğini belirtmektedir. Üç yıla kadar olan kiralama işlemleri encümenin, üç yıldan fazla olanlar ise meclisin yetkisindedir. Ancak, bu kiralamaların 2886 sayılı kanun çerçevesinde ihale yoluyla yapılması gerektiği açıktır.

Yapılan denetimlerde, belediyenin taşınmazlarının ihale süreci izlenmeden kiralandığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili yasal düzenlemelere aykırıdır ve taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun şekilde ihale edilerek kiraya verilmesi gerekmektedir.

BULGU: Taşınmazların İhale Yapılmadan Üçüncü Kişilere Kiraya Verilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların ihale yapılmadan üçüncü kişilere kiraya verildiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinin son fıkrasında kamu idarelerine ait malların edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Meclisinin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar verme yetkisinin belediye meclisinde olduğu,

“Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinde de taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar verme yetkisinin ise belediye encümeninde olduğu,

hususları düzenlenmiştir.

Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyelere ait taşınmazların üç yıla kadar olan kiralama işlemlerinin belediye encümeninin yetkisinde olduğu, üç yıldan fazla yapılacak kiralamaların ise belediye meclisinin yetkisinde olduğu, bu kiralamaların ise verimlilik ve tutumluluk ilkesi gereği 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale yolu ile yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Belediyeni mülkiyetinde bulunan taşınmazların ihale yapılmaksızın üçüncü kişilere kiraya verildiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, söz konusu taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili hükümlerine göre ihale edilerek kiraya verilmesi gerekmektedir.