|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı büyükşehir ilçe belediyelerinin mülkiyetindeki taşınmazların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na aykırı olarak, “İşgaliye Sözleşmesi” ile ihale yapılmaksızın kullandırıldığını ortaya koymuştur. Bu durum, söz konusu kanunun 1. maddesinde belirtilen, belediyelerin taşınmazlarını kiraya verme prosedürlerine uymadığını göstermektedir. Ayrıca, kiralama süresinin on yıldan fazla olamayacağına dair 64. madde ve işgal durumunda tahliye süreçlerini düzenleyen 75. madde de ihlal edilmiştir.
Denetim sonuçları, belediyelerin “İşgaliye Sözleşmesi” uygulaması ile taşınmazları kiraya verme işlemlerinin mevzuatta yer bulmadığını ortaya koymaktadır. Bu tür sözleşmelerle kira sürelerinin uzatılması veya yenilenmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, belediyelerin taşınmazlarını kiraya verme süreçlerinin, ilgili kanun hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesi ve işgal durumlarında mülkiye amirliğine başvurularak tahliye işlemlerinin yapılması zorunludur. Aynı taşınmazların yeniden kiraya verilmesi de, ihale usullerine uygun bir biçimde gerçekleştirilmelidir. |
BULGU: Taşınmazların İhale Yapılmaksızın İşgaliye Sözleşmesi ile Kullandırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleriyle örtüşmeyen, “İşgaliye Sözleşmesi” ile ihale edilmeksizin kullandırıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde yer alan “Genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.” hükmü ile belediye taşınmazlarının bu Kanun’a göre kiraya verilebileceği belirlenmiştir.
Aynı Kanunun “Kiralarda Sözleşme Süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde; “Kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, on yıldan çok olamaz. Turistik tesis kurulacak yerlerin ve turistik tesislerin ve doğal gaz iletim, dağıtım ve depolama tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin ve enerji üretimi tesisleri ile iletim ve dağıtım tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin on yıldan fazla süre ile kiraya verilmesi mümkündür.” denilerek kiralama süresinin 10 yıldan fazla olamayacağı (istisnaları da belirtilerek) hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Kanunun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde;
“İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir…” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen düzenlemelere rağmen yapılan taşınmaz denetiminde; belediyenin mevzuatta bir karşılığı bulunmayan “İşgaliye Sözleşmesi” uygulaması ile ihale yapılmaksızın bazı taşınmazların kullandırdığı tespit edilmiştir. Belediyenin sahibi olduğu söz konusu taşınmazlar için; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine aykırı olarak “İşgaliye sözleşmesi” ile kira sözleşmelerinin yenilenmesi veya sürelerinin uzatılması veya bu yöntemle kullandırması mümkün görünmemektedir.
Bu itibarla; belediyenin mülkiyetindeki taşınmaz malların kiraya verilme işinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’ndaki ihale usullerine göre yapılması; yapılan ihale sonucu düzenlenen kira sözleşmelerinin en fazla on yıl olması; işgal durumunda ise mülkiye amirliğine müracaat edilerek tahliye ettirilmesi; aynı taşınmaz malın yeniden kiraya verilmesi işinin 2886 sayılı Kanun’daki ilgisine göre uygun ihale usullerinden birisiyle yapılması gerekmektedir.