|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Göç İdaresi Başkanlığı’nın taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerini tamamlayamadığını ortaya koymuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde, taşınmazların fiili envanterinin oluşturulması ve bu envanterin ilgili formlara kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, bu işlemlerin eksik yapılması nedeniyle kurum bilançosunda taşınmaz mal hesapları hatalı bir şekilde gösterilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin düzenlenmesini mali hizmetler biriminin sorumluluğuna bırakmaktadır. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün taşınmazlarla ilgili işlemleri yürütme görevi de belirlenmiştir. Yönetmelik hükümleri gereğince, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınması için belirli tarihlerde gerekli işlemlerin tamamlanması beklenmektedir. Uygulamada, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin başlatıldığı ancak henüz tamamlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı açısından hatalara yol açmıştır. Kamu idaresi, bu eksikliklerin giderilmesi için çalışmalarını sürdürmektedir. Taşınmaz mal hesaplarının doğru ve eksiksiz bir şekilde bilanço üzerinde yer alması için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınmazların Kayıt ve Kontrol İşlemlerinin Tamamlanmaması ve Kurum Bilançosunda Taşınmaz Mal Hesaplarının Tam ve Doğru Olarak Gösterilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Göç İdaresi Başkanlığı tarafından Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde taşınmazların tümünün fiili envanterinin tamamlanmaması ve bu Yönetmelik ekinde yer alan form ve icmal cetvellerine kaydedilmemesi sonucu kurum bilançosunda taşınmaz mal hesaplarının eksik gösterildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde İdarenin mülkiyetinde veya kullanımında bulunan taşınır ve taşınmazlara ilişkin icmal cetvellerini düzenlemek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmış, “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde ise bu mallara ilişkin kayıtların tutulması usullerinin Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Hizmet birimleri” başlıklı 161’inci maddesinin (Değişik: RG-29/10/2021-31643-CK-85/23 md.) 1’inci fıkrasının (d) bendinde Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Başkanlığın hizmet birimi olarak sayılmış olup aynı maddenin Başkanlığın hizmet birimlerinin görevlerinin düzenlendiği 2’nci fıkrasının (d) bendinde, Başkanlığın taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesi Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
5018 sayılı Kanun’a dayanılarak 13.09.2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesi ve “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesi hükümleri uyarınca; maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazları bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar, İdarenin;
– En geç 30.09.2014 tarihine kadar, emlak vergi değerleri üzerinden mevcut kullanım şekillerini esas alarak ve fiili envanterini çıkararak, Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydını yapması,
– 01.10.2014 tarihi itibariyle de muhasebe kayıtlarının yapılmasını teminen fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgileri ilgili muhasebe birimlerine vermesi,
– 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç bedeli tespit ederek Yönetmelik’in
5’inci maddesinde belirtilen kayıt ve kontrol işlemlerini tamamlaması,
gerekmektedir.
Uygulamada, Kuruma tahsisli taşınmazlar için merkez ve taşra birimlerinde mevzuatta öngörülen kayıt ve kontrol işlemlerine başlanılmakla birlikte bu işlemlerin henüz tamamlanmadığı dolayısıyla bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla hataya neden olunduğu anlaşılmıştır.
Kamu idaresince, bulgu konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere devam edildiği ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Başkanlık yönetimi ve kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin kayıt ve kontrol işlemlerinin tamamlanıp maddi duran varlıklar içerisinde yer alan taşınmaz mal hesaplarına ait kayıtların tam ve doğru olarak bilançoda yer almasının sağlanması gerekmektedir.