|
ÖZET: Taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin eksikliği, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmıştır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde, taşınmazların fiili envanterinin tamamlanmaması ve gerekli formlara kaydedilmemesi nedeniyle, Başkanlık bilançosundaki taşınmaz mal hesaplarının eksik gösterildiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, taşınmazların kayıtlarının düzenlenmesi ve muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesi için belirli süreler öngörmektedir.
Uygulamada, 16 İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, 252 Binalar Hesabına kayıt yaparken, diğer 65 İl Müdürlüğü bu işlemi gerçekleştirmemiştir. Bazı binaların ise yanlış hesaplara kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, bilanço üzerinde hatalara yol açmıştır. Kamu idaresi, bu bulguların düzeltilmesi için gerekli adımları atmaya başlamıştır. Sonuç olarak, Başkanlığın yönetimi altında bulunan taşınmazlara ilişkin kayıt ve kontrol işlemlerinin eksiksiz bir şekilde tamamlanması, maddi duran varlıklar arasında yer alan taşınmaz mal hesaplarının doğru bir biçimde bilanço üzerinde gösterilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazların Kayıt ve Kontrol İşlemlerinin Tamamlanmaması ve Kurum Bilançosunda Taşınmaz Mal Hesaplarının Tam ve Doğru Olarak Gösterilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Başkanlık tarafından Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde taşınmazların tümünün fiili envanterinin tamamlanmaması ve bu Yönetmelik ekinde yer alan form ve icmal cetvellerine kaydedilmemesi sonucu Başkanlık bilançosunda taşınmaz mal hesaplarının eksik gösterildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde İdarenin mülkiyetinde veya kullanımında bulunan taşınır ve taşınmazlara ilişkin icmal cetvellerini düzenlemek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmış, “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde ise bu mallara ilişkin kayıtların tutulması usullerinin Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
5018 sayılı Kanuna dayanılarak 13.09.2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesi ve “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesi hükümleri uyarınca; maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazları bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar, İdarenin;
– En geç 30.09.2014 tarihine kadar, emlak vergi değerleri üzerinden mevcut kullanım şekillerini esas alarak ve fiili envanterini çıkararak, Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydını yapması,
– 01.10.2014 tarihi itibariyle de muhasebe kayıtlarının yapılmasını teminen fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgileri ilgili muhasebe birimlerine vermesi,
– 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç bedeli tespit ederek Yönetmelik’in 5’inci maddesinde belirtilen kayıt ve kontrol işlemlerini tamamlaması,
gerekmektedir.
Uygulamada, 16 İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde 252 Binalar Hesabına muhasebe kaydı yapıldığı; ancak Başkanlık ile geri kalan 65 İl Müdürlüğüne tahsis edilen binalar mevcut olduğu halde bu birimlerce 252 Binalar Hesabına hiçbir kayıt yapılmadığı; bazı birimlere tahsis edilen binaların ise 252 Binalar Hesabı yerine 250 Arazi ve Arsalar Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Dolayısıyla, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla bilançoda hataya neden olunmuştur.
Kamu idaresince, bulgu konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Başkanlığın yönetimi ve kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin kayıt ve kontrol işlemlerinin tamamlanıp maddi duran varlıklar içerisinde yer alan taşınmaz mal hesaplarına ait kayıtların tam ve doğru olarak bilançoda yer almasının sağlanması gerekmektedir.