ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde ihale ile satılan taşınmazların muhasebe kayıtlarının, kayıtlı değer yerine satış bedeli üzerinden yapıldığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189. maddesi, taşınmaz satışlarına ilişkin muhasebe işlemlerinin nasıl yürütüleceğini belirlemektedir. Bu düzenlemeye göre, satış bedeli ile kayıtlı değer arasındaki olumlu farkın 600- Gelirler Hesabı’nda, olumsuz farkın ise 630- Giderler Hesabı’nda gösterilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, yıl içerisinde 15 adet ev ve arsa satışı gerçekleştirildiği ve bu satışların muhasebeleştirilmesinin kayıtlı değer yerine satış bedelleri üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. İdarenin, taşınmaz envanterinin doğru bir şekilde oluşturulması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması ve taşınmaz programında kayıtlı değerlerin net bir şekilde yer alması için gerekli adımları atması önemlidir.

Bu süreç, taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesi ve mali işlemlerin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Taşınmazların doğru bir şekilde kayıtlardan çıkarılması, hem mali şeffaflık hem de hesap verebilirlik açısından gereklidir.

BULGU: Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İhale edilerek satılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarına ilişkin çıkış kayıtlarının, kayıtlı değer yerine satış bedelinin esas alınarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189’uncu maddesinde 250- Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişi düzenlenmiştir. Mezkûr düzenlemeye göre taşınmaz satışlarına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600- Gelirler Hesabında, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkın ise 630- Giderler Hesabında gösterilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, yılı içerisinde 15 adet ev ve arsa satışı yapıldığı, bu satışlara ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin kayıtlı değer yerine satış bedelleri üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması, taşınmaz programı üzerinden taşınmazların kayıtlı değerlerinin açık bir şekilde yer almasını sağlayacak bilgilere yer verilmesi, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Bu durum hem taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlarda izlenmesi hem de taşınmazlara yönelik mali nitelikteki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.