|
ÖZET: Kamu İdaresinin mülkiyetindeki taşınmazların satış işlemleriyle ilgili yapılan incelemelerde, muhasebe kayıtlarının eksik olduğu tespit edilmiştir. Satış bedelinin tamamı, ilgili maddi duran varlık hesabından düşülürken, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallara göre, taşınmaz satışlarında olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’na, olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan denetim sonucunda, 169.761.306,76 TL kayıtlı değere sahip 50 arsanın satışında, satış değeri olan 677.158.440,24 TL’nin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na kaydedildiği, ancak 507.397.133,48 TL’lik olumlu fark için 600 Gelirler Hesabı’na herhangi bir kayıt yapılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesi ve mali işlemlerin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Kamu İdaresi, gelir entegrasyonu sisteminde yapılacak güncellemelerle arsa satışlarına ilişkin kayıtların mevzuata uygun hale getirileceğini belirtmiştir. Ancak mevcut uygulama, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabı’nda 507.397.133,48 TL’lik bir eksikliğe yol açmaktadır. Taşınmaz envanterinin doğru bir şekilde çıkarılması ve muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması gerekmektedir. |
BULGU: Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlara ilişkin satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde, satış değerinin tamamının ilgili maddi duran varlık hesabından düşüldüğü, satış değeri ile kayıtlı değer arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin maddelerinde taşınmaz satışlarına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabında, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabında gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kurum tarafından satışı yapılan kayıtlı değeri 169.761.306,76 TL olan toplam 50 adet arsanın satış işleminin muhasebeleştirilmesinde kayıtlı değerinin değil, satış değerinin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabına 677.158.440,24 TL alacak kaydı yapıldığı, kayıtlı değer ile satış değeri arasındaki 507.397.133,48 TL olumlu fark için 600 Gelirler Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kurum tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Bu durum hem taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlarda izlenmesi hem de taşınmazlara yönelik mali nitelikteki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, gelir entegrasyonu sisteminde yapılacak güncelleme ile arsa satışlarıyla ilgili kayıtların mevzuat hükümlerine göre yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yapılan uygulama 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabının 507.397.133,48 TL eksik görünmesine neden olmaktadır. Kurum tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması ve satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.