|
ÖZET: Taşınmazların kayıtlı değerleri yerine satış bedeli üzerinden kayıtlardan çıkarılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. İlgili raporda, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından ihale ile satılan taşınmazların muhasebeleştirilmesinde, kayıtlı değer yerine satış bedelinin esas alındığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189. maddesi, taşınmaz satışlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağını belirlemekte olup, bu düzenlemeye uyulmadığı görülmüştür.
Taşınmaz envanterinin doğru bir şekilde yönetilmesi, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması ve taşınmazların kayıtlı değerlerinin açıkça belirtilmesi büyük önem taşımaktadır. Yapılan incelemeler, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilen arsa satışlarının muhasebeleştirilmesinde kayıtlı değer yerine satış bedellerinin kullanıldığını göstermektedir. Bu durum, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 600-Gelirler ve 630-Giderler hesaplarında eksik bilgiye yol açmıştır. Sonuç olarak, taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından kritik bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Satılan taşınmazlara ilişkin çıkış kayıtlarının, satış bedeli yerine kayıtlı değer üzerinden muhasebeleştirilmesi, mali işlemlerin mevzuata uygunluğunu sağlamak için elzemdir. |
BULGU: Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kurum tarafından ihale edilerek satılan taşınmazlara yönelik maddi duran varlık hesaplarına ilişkin çıkış kayıtlarının, kayıtlı değer yerine satış bedelinin esas alınarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189’uncu maddesinde 250-Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişi düzenlenmiştir. Mezkûr düzenlemeye göre, taşınmaz satışlarına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600-Gelirler Hesabında, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkın ise 630-Giderler Hesabında gösterilmesi gerekmektedir.
Kurum tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması, taşınmaz programı üzerinden taşınmazların kayıtlı değerlerinin açık bir şekilde yer almasını sağlayacak bilgilere yer verilmesi, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Bu durum hem taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlarda izlenmesi hem de taşınmazlara yönelik mali nitelikteki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.
Yapılan incelemede, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen arsa satışlarına ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin kayıtlı değer yerine satış bedelleri üzerinden yapıldığı, 250-Arazi ve Arsalar Hesabından kayıtlı değer düşülmek yerine satış bedeli kadar tutarın söz konusu hesapta alacak çalıştırıldığı, faaliyet gelir/gider hesaplarının ise kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum mali tablolarda 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 630- Giderler Hesabı ve 600-Gelirler Hesaplarında eksik bilgi oluşmasına neden olmuştur.
Sonuç olarak 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile faaliyet sonuçları tablosundaki faaliyet gelir ve gider hesaplarının doğru ve güvenilir bilgi sunması için satılan taşınmazlara ilişkin çıkış kayıtlarının, satış bedeli yerine kayıtlı değerinin esas alınarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.