|
ÖZET: Belediyenin mülkiyetindeki arsaların satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde, satış bedelinin tamamının ilgili maddi duran varlık hesabından düşüldüğü ve kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189. maddesi, taşınmaz satışlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının nasıl yapılması gerektiğini düzenlemektedir. Bu düzenlemeye göre, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’nda, olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabı’nda gösterilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, imar müdürlüğünden arsa satışlarına dair bilgiler alınmış ve bu satışların muhasebeleştirilmesinin kayıtlı değer yerine satış bedelleri üzerinden gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nda 613.000,00 TL fazla, 600 Gelirler Hesabı’nda ise aynı tutarda eksik kayıt yapılmasına yol açmıştır. İdarenin, taşınmaz envanterinin doğru bir şekilde çıkarılması ve muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunu sağlaması önem arz etmektedir. Önceki yıl Sayıştay Raporu’nda da belirtilen bu durum, idare tarafından düzeltici bir işlem yapılmadan devam etmiştir. Kamu İdaresi, taşınmaz satışlarının muhasebeleştirilmesinde uygulamanın mevcut şekilde sürdürüleceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz satış kayıtlarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılmaması, bilançoda önemli tutarlarda hatalara neden olmaktadır. |
BULGU: Taşınmazların Kayıtlı Değerleri Yerine Satış Bedelleri Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde bulunan arsaların satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde, satış değerinin tamamının ilgili maddi duran varlık hesabından düşüldüğü, satış değeri ile kayıtlı değer arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189’uncu maddesinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişi düzenlenmiştir. Mezkûr düzenlemeye göre taşınmaz satışlarına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabında, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabında gösterilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, imar müdürlüğünden arsa satışlarına ilişkin bilgiler istenilmiştir. Bu kapsamda yılı içerisinde arsa satışları yapıldığı, bu satışlara ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin kayıtlı değer yerine satış bedelleri üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun sonuncunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabında 613.000,00 TL fazla, 600 Gelirler Hesabında ise aynı tutarda eksik kayıt yapılmıştır.
İdare tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması, taşınmaz programı üzerinden taşınmazların kayıtlı değerlerinin açık bir şekilde yer almasını sağlayacak bilgilere yer verilmesi, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, satışı yapılan taşınmazların muhasebeleştirme işleminin belirtilen şekilde yapılarak düzeltildiği, taşınmaz satışlarının muhasebeleştirilmesinde uygulamaya bu şekilde devam edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, taşınmaz satış kayıtlarının yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılmaması bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabında 613.000,00 TL fazla, 600 Gelirler Hesabında ise aynı tutarda eksik görünmesine sebebiyet vermektedir.