| ÖZET: Yozgat İl Özel İdaresi’nin mülkiyetindeki taşınmazların kira süresi sonunda ihale yapılmadan ecrimisil karşılığında kullandırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na aykırıdır. Ecrimisil, kiralama yöntemi olmayıp, işgalin sona erdirilmesi için tahliye işlemleri gerekmektedir. İlgili mevzuat çerçevesinde, işgale uğrayan taşınmazların tahliye edilmesi ve sonrasında ihale yoluyla kiraya verilmesi gerektiği belirtilmiştir. |
BULGU: Taşınmazların Kira Süreleri Sonunda İhale Yapılmaksızın Ecrimisil Karşılığında Kullandırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Yozgat İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan ve kiraya verilen taşınmaz malların kira süresi sonunda yeniden ihale edilmeden ecrimisil karşılığında kullandırıldığı ve bu durumun kira gibi uygulanarak işgallerin devam ettirilmesi suretiyle mevzuata aykırı hareket edildiği tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde göre, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği ifade edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde; devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği ayrıca işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği belirtilmiştir.
İlgili mevzuattan da anlaşılacağı üzere; ecrimisil bir kiralama yöntemi olmadığı gibi olağan bir yöntem de değildir.
Ecrimisil, geçmişe yönelik kullanım karşılığında alınan bedel, tahliye ise işgalin geleceğe yönelik olarak sona erdirilmesine ilişkin idari bir işlem olduğundan, burada birbirinden bağımsız iki farklı yaptırım mekanizması söz konusudur. Bu nedenle ecrimisilin düzenli aralıklarla tahsil edilmesi, tahliye mekanizmasının işletilmemesine sebep olarak gösterilemeyeceği gibi işgalciye taşınmazı kullanma hakkı da vermeyecektir. Aksi halde işgal eden kişinin ödemesi için tespit edilen ecrimisil bedelinin kira ödemesi gibi esas alınarak ileriye doğru devam ettirilmesi, 2886 sayılı Kanun’un her türlü satış ve kiralama gibi hususlarda ihale yoluna gidilmesi gerektiğini ifade eden amir hükümlerine aykırı olacaktır.
Yapılan incelemelerde; idarenin tasarrufunda bulunan ve işgal yoluyla kullanıldığı tespit edilen 40 adet taşınmazın tahliye süreçlerinin başlatılmadığı ve belirli dönemlerde tahakkuk ettirilen ecrimisil karşılığında bunlar üzerindeki hukuka aykırı kullanımların devam ettirildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta; söz konusu hususların hukuki bir zemine dayandırılması için; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde gerekli idari işlemin başlatılacağı, ilgili denetim raporunda ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis edileceği bildirilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde, öncelikle işgale uğrayan taşınmazlar için ilgili mevzuatta belirlenen tahliye mekanizmasının ivedilikle işletilmesi gerekmektedir. Tahliye işlemi gerçekleştirildikten sonra idarece kiraya verilmesi kararlaştırılan taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilmesinin, bu sayede taşınmaz kullanımlarının sözleşmeye bağlanarak kullanım hakkının sınırlarının çizildiği, kullanım amacı ve şartlarının belirlendiği hukuki bir zeminde yürütülmesinin sağlanması gerekmektedir.