ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Trabzon Üniversitesinde taşınmazların kiralanması amacıyla gerçekleştirilen ihalelerde, istekliler hakkında yasaklılık sorgulamasının yapılmadığını ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 6. maddesi, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanların ihalelere katılamayacağını belirtmektedir. Kamu İhale Kurumu, yasaklılık sorgulaması için gerekli sistemleri geliştirmiş olmasına rağmen, Üniversite bu sorgulamayı ihale süreçlerinde gerçekleştirmemiştir.

Bu durum, yasaklı kişi veya firmaların 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelere katılmasına ve hatta ihaleleri kazanmasına olanak tanımaktadır. 2022 yılı içerisinde yapılan kantin kiralama hizmet alımı ihalelerinde, isteklilerden yasaklı olmadıklarına dair belge talep edilmiş ve sözleşme öncesinde gerekli sorgulamalar yapılmış olsa da, önceki yıllarda bu uygulamanın eksikliği dikkat çekmektedir.

Sonuç olarak, taşınmaz kiralama ihalelerinde yasaklılık sorgulamasının yapılmaması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi ihalelerde olduğu gibi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki süreçlerde de isteklilerin yasaklılık durumlarının kontrol edilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu eksikliğin giderilmesi, ihalelerin güvenilirliğini artıracaktır.

BULGU: Taşınmazların Kiralanmasına Yönelik İhalelerde İstekliler Hakkında Yasaklılık Sorgulamasının Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Trabzon Üniversitesindeki taşınmazların kiralanması amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yapılan ihalelerde, ihaleye katılan istekliler hakkında yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür.
Devlet İhale Kanunu’nun “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların ihaleye katılamayacakları belirtilmiştir.
Kamu İhale Kurumu tarafından geliştirilen sistem ve sorgulama yöntemleri ile elektronik olarak yasaklılık sorgulaması yapılma imkânı mevcuttur. Buna rağmen Üniversite tarafından yapılan kiralama işlemlerinde istekliler için yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı görülmektedir. Bu eksik uygulama nedeni ile kamu ihalelerine katılması yasaklı olan kişi veya firmaların Üniversite tarafından gerçekleştirilen 2886 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelere katılmasının ve hatta ihaleyi kazanmasının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Üniversite tarafından, 2022 yılı içerisinde yapılan kantin kiralama hizmet alımı ihalelerinde İsteklilerden ihaleye sunulacak evraklar içerisinde yasaklı olmadığına dair belge sunmaları talep edildiği, sözleşme öncesinde de Elektronik Kamu Alım Platformu üzerinden yasaklı olmadıklarına dair gerekli sorgulamaların yapıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, denetim yılında taşınmazların kiralanmasına yönelik ihalelerde istekliler hakkında yasaklılık sorgulaması yapılmaması nedeniyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde olduğu gibi 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde de isteklilerin yasaklılık sorgulamasının yapılarak, 2886 sayılı Kanun’da yer alan yasaklı kişi veya firmaların ihalelere katılımının engellenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.