|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmazların kiralanmasında yaşanan bazı aksaklıkları ortaya koymaktadır. İdarenin, kira bedellerini zamanında ödemeyen kiracıların sözleşmelerini feshetmemesi ve tahliye işlemlerini başlatmaması dikkat çekmektedir. Taşınmaz Kira Sözleşmesi’nde, kiracıların kira bedellerini vadesinde ödememeleri durumunda icra takibi ve tahliye işlemlerinin başlatılabileceği belirtilmesine rağmen, 194 kiracının toplam 5.993.854,67 TL tutarındaki kira borçları için bu işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 50 kiracı hakkında icra işlemi başlatılmış olsa da, sözleşmelerin feshedilmediği ve kiracıların taşınmazları kullanmaya devam ettiği görülmüştür.
Bir diğer bulgu ise, kiralanan taşınmazlarla ilgili aboneliklerin İdare tarafından takip edilmemesidir. Kiracılara ait elektrik, su, telefon gibi aboneliklerin kendi adlarına yapılması gerektiği sözleşmede açıkça ifade edilmesine rağmen, İdarenin bu süreçleri izlememesi önemli bir eksiklik olarak kaydedilmiştir. İdare, kiracılara ait aboneliklerin durumunu takip etmediği gibi, sözleşme hükümlerine uymayan kiracılar hakkında gerekli fesih ve tahliye işlemlerini de gerçekleştirmemiştir. Sonuç olarak, İdarenin, kira sözleşmelerine ve abonelik süreçlerine dair yükümlülüklerini yerine getirmesi, kiracıların sözleşme hükümlerine uymadığı durumlarda gerekli işlemleri başlatması gerekmektedir. Bu durum, hem alacakların tahsili hem de taşınmazların etkin yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazların Kiralanmasında Yaşanan Aksaklıklar
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
A) Kira Borcunu Ödemeyen Kiracıların Sözleşmesinin Feshedilmemesi
İdarenin, kira bedellerini sözleşmeye uygun olarak ödemeyen kiracıların sözleşmelerini feshetmediği ve tahliye işlemelerini başlatmadığı görülmüştür.
İdarenin taşınmazlarının kiraya verilmesi ile ilgili olarak 3’üncü kişilerle imzalamış olduğu Taşınmaz Kira Sözleşmesinin muhtelif maddelerinde; vadesinde ödenmeyen kira bedellerine, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddelerince gecikme zammı uygulanacağı, kira bedelinin sözleşmede belirtilen sürelerde ödenmemesi kiracının tahliye sebebi olduğu, kiracı kira bedelini 3 defa süresi içinde ödenmediği taktirde icra takip ve tahliye işlemlerini başlatmaya, işyerini mühürlemeye ve sözleşmeyi tek taraflı feshetmeye İdarenin yetkili olduğu ve kiracının bunu peşinen kabul ettiği ifade edilmiştir.
İlgili sözleşmenin devam eden diğer muhtelif maddelerinde ise; sözleşme ve eki olan şartname hükümlerine uyulmaması halinde sözleşme tek taraflı olarak feshedileceği, kiracı İdareden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunmadan, yapılacak tebligatı takip eden 15 (onbeş) gün içerisinde taşınmazı tahliye edeceği aksi taktirde 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesine göre tahliyesi sağlanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede;
194 adet kiracının taşınmazlara ait kira borçlarını 3 defa süresinde ödenmediği ve kira borçlarının toplam 5.993.854,67 TL olduğu, idarenin ise sözleşme hükümlerini yerine getirmeyen kiracılar hakkında icra işlemi başlatmadığı,
50 adet kiracının ise taşınmazlara kira borcunu 3 defa süresinde ödenmediği, kira borçlarının toplam 2.064.575,08 TL olduğu, idarenin ise sözleşme hükümlerini yerine getirmeyen kiracılar hakkında icra işlemi başlattığı ancak her iki durumda da ilgili kiracıların kira sözleşmelerini feshetmediği ve kiracıların taşınmazların kiracılar tarafından kullanılmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare, icra takibine konu olan alacakların yapılandırma hakkı olduğu bu nedenle hak kaybı yaşanılmaması adına yapılandırmaya başvurma süresinin sona ermesinin beklenildiği belirtilmiş olsa da kira alacağını kesinleşmiş alacak olduğundan kiracılar için herhangi bir hak kaybı söz konusu değildir. İdare tüm alacakları için icra takibi ve ilgili taşınmazların tahliyesine yönelik çalışma başlattığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.
Bu itibarla İdarenin, kira bedellerini sözleşmeye uygun olarak ödemeyen kiracılar hakkında fesih işlemlerini yaparak kira sözleşmesini sonlandırması ve kiracıyı tahliye etmesi gerekmektedir.
B) Kiralanan Taşınmazlarla İlgili Aboneliklerin İdare Tarafından Takip Edilmemesi
Kiralanan taşınmazlarla ilgili olan abonelik bilgilerinin İdare tarafından takip edilmediği görülmüştür.
İdarenin taşınmazlarının kiraya verilmesi ile ilgili olarak 3’üncü kişilerle imzalamış olduğu Taşınmaz Kira Sözleşmesinin muhtelif maddelerinde; kiracının kiraladığı taşınmaza ilişkin her türlü elektrik, su şebeke iştirak, telefon vb. abonelikleri kendi adına yaptırmak, katılım bedeli ve bu giderleri her ay düzenli ödemek zorunda olduğu belirtilmiştir.
İlgili sözleşmenin devam eden diğer muhtelif maddelerinde ise; sözleşme ve eki olan şartname hükümlerine uyulmaması halinde sözleşme tek taraflı olarak feshedileceği, kiracı İdareden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunmadan, yapılacak tebligatı takip eden onbeş gün içerisinde taşınmazı tahliye edeceği aksi taktirde 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesine göre tahliyesi sağlanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede kira sözleşmesi devam eden kiracıların her türlü elektrik, su şebeke iştirak, telefon vb. abonelikleri üstüne alıp almadığına dair bildirim yapmadığı İdarenin ise taşınmazların aboneliklerine ilişkin süreci takip etmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare, diğer ilgili birimlerle, kiraya verilen taşınmazlara ilişkin aboneliklerin akibetine ilişkin yazışmaların yapıldığını belirtmiş, ancak düzeltme yapıldığına dair tarafımıza kanıtlayıcı sunmamıştır.
Bu itibarla; İdarenin sözleşme hükümlerine uygun olarak taşınmazlarına ait abonelik bilgilerini takip etmesi, sözleşme hükümlerine uymayan kiracılar hakkında sözleşme fesih ve tahliye işlemlerini uygulanması gerekmektedir.