ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmazların kiraya verilmesi süreçlerinde hukuki sorunlar tespit etmiştir. Kiraya verilen taşınmazlara ait sözleşmelerin noter tasdikinin yapılmadığı ve sözleşme imzalama süresine uyulmadığı belirlenmiştir. İlgili mevzuat gereği, noterlikçe tescil edilmemiş sözleşmelerin kabul edilmesi idari ve hukuki sorumluluk doğurmaktadır. Kamu idaresi, bu hususta bilgilendirilmiştir.

BULGU: Taşınmazların Kiraya Verilmesi Süreçlerinin Yönetiminde Hukuki Sorunlar Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Sözleşmelerin notere tasdik ettirilmediği, sözleşme yapılmasına ilişkin süre kısıtına uyulmadığı görülmüştür.
A) Taşınmaz Kira Sözleşmelerinin Noter Tasdikli Olmaması
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre kiraya verilen taşınmazlara ait sözleşmeler notere tescil ettirilmemiştir.
2886 sayılı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında müteahhit veya müşterinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 57’nci maddesinin birinci fıkrasında, sözleşme yapılması gerekli olan hallerde müteahhit veya müşterinin 31’inci maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Hazine ve Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi idareye vermek zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.
Mezkûr Kanun’un amir hükmüne göre ihale komisyonunun verdiği kararın ita amirince onaylanmasından sonra 15 gün içinde ihale üzerine bırakılan kişinin noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi idareye vermesi gerekirken kira sözleşmelerinin idare ile kiracı arasında imzalandığı ancak söz konusu sözleşmelerin notere tescil ettirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli hassasiyetin gösterilmesi için merkez ve taşra teşkilatının bilgilendirildiği belirtilmiştir.
Taşınmazlara ait kira sözleşmelerinin Kanun’a uygun olarak kiracı tarafından noterlikçe tescil ettirildikten sonra idareye verilmesi gerekmektedir.
B) Bazı Taşınmazların Kiraya Verilmesinde Sözleşme Yapılmasına İlişkin Süre Kısıtına Uyulmaması
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kiraya verilen bazı taşınmazlara ilişkin sözleşmelerin imzalanmasında aynı Kanun’da belirlenen süre kısıtına uyulmamıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 57’nci maddesinde; sözleşme yapılması gerekli olan hallerde müteahhidin veya müşterinin 31’inci maddeye göre onaylanan ihale kararının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi idareye vermek zorunda olduğu ve bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihalenin bozulup varsa geçici teminatın gelir kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Bazı taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinde müşterilerin yukarıda belirtilen süre içerisinde noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi idareye vermediği görülmüştür. Gerçekleşen bu durum karşısında İdarenin, ihaleyi bozarak varsa söz konusu müşterilere ait geçici teminatları gelir kaydetmesi gerekirken 2886 sayılı Kanunla belirlenen 15 günlük süre kısıtına uyulmadan verilen sözleşmeleri kabul ederek taşınmazlarını kiraya verdiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli hassasiyetin gösterilmesi için merkez ve taşra teşkilatının bilgilendirildiği belirtilmiştir.
Taşınmazlar kiraya verilirken yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edilmesi idari ve hukuki sorumluluk doğurmaması açısından önem arz etmektedir.