BULGU: Taşınmazların Pazarlık Usulü ile Kiraya Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Özel İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde, kapsamdaki idarelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği, 36’ncı maddesinde bu Kanun’a göre yapılacak işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu, ancak 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulüyle, 51’inci maddede sayılan işlerin pazarlık, 52’nci maddede gösterilen işlerin de yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Kanun’un “Pazarlık Usulüyle Yapılacak İşler” başlıklı 51’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin bu kapsamda ihale edilebileceği açıklanmıştır:
Yukarıdaki mevzuattan, taşınmazların pazarlık usulü ile kiralanabilmesi için iki şartın birlikte mevcudiyetinin gerekli olduğu anlaşılmaktadır.
Birinci şart, taşınmazın devletin özel mülkiyetindeki veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olması.
İkinci şart ise, işin özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği gereği kapalı ya da açık teklif yöntemlerinin kullanılamıyor olmasıdır.
Dolayısıyla bir taşınmazın Kanun’un 51’inci maddesinin (g) fıkrasına binaen pazarlık usulü ile kiraya verilebilmesi için kiraya verilecek taşınmazın, Devlete ait taşınmaz kavramının karşılığı olan, genel bütçeli kuruluşlara ait taşınmazlardan olması yani tapuda maliye hazinesi adına kayıtlı bulunması gerekmektedir. İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların ise bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün görülmediğinden taşınmazların üçüncü kişilere kiralamasında 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine istinaden pazarlık usulünün kullanılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Yapılan incelemede, İdare taşınmazlarının pazarlık usulü (51/g) ile üçüncü kişilere kiralandığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa katıldığını ve Özel İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların üçüncü kişilere kiralanmasında pazarlık usulü (51/g) yerine 2886 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde yer alan kapalı teklif veya açık teklif ihale usulünün kullanılmasının sağlanacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, taşınmazların üçüncü kişilere kiralanmasında pazarlık usulü (51/g) yerine 2886 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde yer alan kapalı teklif veya açık teklif ihale usulünün kullanılması gerekmektedir.