|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmazların satış bedeli üzerinden muhasebe kayıtlarının eksik yapıldığını ortaya koymuştur. İnceleme sonucunda, kapanmış yol fazlalarının kamu idaresi adına kaydedilmediği ve devredilen taşınmazların ilgili hesaplara giriş ve çıkışlarının satış bedeli üzerinden kaydedildiği belirlenmiştir. 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 21. maddesi, kapanmış yolların köy veya belediye adına tescil edilmesini öngörmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250. maddesi, bedelsiz intikal eden arazilerin değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağını düzenlemektedir.
Yapılan incelemede, kapanmış yol fazlalarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve taşınmazların devri sırasında gerekli muhasebe işlemlerinin eksik yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla gerekli belgeleri gönderdiğini belirtmiştir. Ancak, 2025 yılında yapılan düzeltmelerin, 2024 yılı mali tablolarındaki hataları gidermediği vurgulanmıştır. Bu nedenle, kamu idaresinin taşınmazlarla ilgili tescil ve satış işlemlerini mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınmazların Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi namına tescil olunan kapanmış yol fazlalarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve devri yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarına ilişkin çıkış kayıtlarının satış bedeli esas alınarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 21’inci maddesinde köy ve belediye sınırları içinde kapanmış yollarla yol fazlalarının köy veya belediye namına tescil olunacağı belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nın işleyişini düzenleyen 189’uncu maddesinde; bedelsiz olarak kuruma intikal eden arsa ve arazilerin tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği, taşınmaz satışlarına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında ise kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’nda, olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabı’nda gösterilmesi gerektiği ve satış bedelinin 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi namına tescil olunan kapanmış yol fazlalarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve devri yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarına ilişkin giriş ve çıkış kayıtlarının satış bedeli esas alınarak aynı anda yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususun düzeltildiği, muhasebe kaydına ait evrak ve eklerinin gönderildiği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından taşınmazlara ilişkin tescil ve satış işlemlerine ait muhasebe kayıtlarının mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.