|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediyeye ait 20 taşınmazın süresiz olarak tahsis edildiği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediyelerin taşınmazları, belirli şartlar altında, en fazla 25 yıl süreyle tahsis edebileceği belirtilmiştir. Bu mevzuata aykırı olarak yapılan süresiz tahsisler, hukuki sorunlar yaratabileceği gibi, kamu kaynaklarının etkin kullanımını da olumsuz etkileyebilir.
İncelemeler sonucunda, söz konusu taşınmazların mahalli idareler, kamu kurumları ve derneklere süresiz tahsis edilmesi, belediyenin taşınmaz yönetimi üzerindeki kontrolünü zayıflatmakta ve gelecekteki hizmet gereksinimlerine uygun tahsis yapma yeteneğini engellemektedir. Ayrıca, süresiz tahsislerin geri alınması durumunda idari ve hukuki süreçlerin uzama riski bulunmaktadır. Kamu idaresi, süresiz tahsislerin mevzuata uygun hale getirilmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, mevcut tahsislerin gözden geçirilmesi ve 25 yılı aşan sürelerin revize edilmesi önem arz etmektedir. Gelecekte benzer sorunların yaşanmaması için tahsis işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. |
BULGU: Taşınmazların Tahsis Sürelerinin Mevzuata Uygun Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdareye ait 20 adet taşınmazın alınan meclis kararlarıyla süresiz olarak tahsis edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’un “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (e) bendinde ise taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına karar vermekle belediye meclisi görevli ve yetkili kılınmıştır.
Anılan Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (d) bendinde ise belediyenin belediye meclisinin kararı olmak şartı ile görev ve sorumluluk alanına giren konularda kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere belediyelerin kendilerine ait taşınmazlarını asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına, belediye meclis kararı ile yirmi beş yılı aşmamak üzere tahsis etmesi mümkündür.
Yapılan incelemede, 5393 sayılı Kanun gereğince alınan meclis kararlarına istinaden İdareye ait 20 taşınmazın mahalli idarelere, kamu kurum ve kuruluşlarına ve derneğe süresiz olarak tahsis edildiği tespit edilmiştir.
Taşınmazların süresiz olarak tahsis edilmesi, mevzuata aykırı bir durum teşkil etmekte olup, hem hukuki açıdan iptale konu olabilecek kararların alınmasına hem de kamu kaynaklarının etkin ve verimli şekilde kullanılamamasına ve taşınmazların uzun vadede denetimsiz olarak kullanılmasına neden olabilecektir. Bu durum, belediyenin taşınmaz yönetimi üzerindeki kontrolünü kaybetmesine ve ilerleyen yıllarda hizmet gereksinimlerine uygun tahsis yapamamasına yol açacaktır. Ayrıca, süresiz tahsis edilen taşınmazların geri alınması halinde idari ve hukuki süreçlerin uzaması riski bulunmaktadır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, süresiz tahsislerin mevzuata uygun hale getirilmesi ve süresi 25 yılı aşan tahsislerin revize edilmesi yönünde gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.
İdarenin, süresiz tahsis edilen taşınmazlar için gerekli meclis kararlarını alarak tahsis sürelerini mevzuata uygun hale getirmesi gerekmektedir. Mevcut tahsislerin gözden geçirilerek yirmi beş yılı aşanların revize edilmesi ve süresiz tahsislerin iptali için gerekli işlemlerin yapılması önem arz etmektedir. Ayrıca, gelecekte benzer aykırılıkların oluşmaması için tahsis işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine tam uygunluk sağlayacak şekilde yürütülmesi gerekmektedir.