|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşıt kiralama işlemlerinde bazı mevzuat ihlalleri tespit edilmiştir. İlk olarak, hizmet alımı yoluyla kiralanan araçların yerli muhteva oranının %50’nin altında olduğu belirlenmiştir. Taşıt Kanunu’na göre, bu oranı karşılamayan araçların kiralanması mümkün değildir. İncelemelerde, kiralanan 42 binek aracın tamamının yabancı menşeli olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırıdır.
Ayrıca, taşıt kiralamalarında motor hacmi sınırlamasına da uyulmadığı görülmüştür. Usul ve Esaslar gereğince, binek ve station-wagon cinsi araçların motor hacminin 1600 cc’yi geçmemesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan denetimlerde, bazı kiralanan araçların motor hacminin 2000 cc olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, taşıt kiralama işlemlerinin yasal çerçevede gerçekleştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, taşıt kiralama süreçlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesi, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşıt Kiralama İşinde Teknik Şartnameye Uygun Olmayan Araçların Çalıştırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Taşıt kiralamalarına yönelik yapılan incelemelerde tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir.
A) Hizmet Alımı Suretiyle Gerçekleştirilen Taşıt Kiralamalarında Yerli Muhteva Oranı %50’nin Altında Olan Araçların Kiralanması
Hizmet alımı suretiyle kiralanan taşıtların yerli muhteva oranının %50’nin altında olduğu görülmüştür.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde yabancı menşeli taşıt; 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtlar şeklinde tanımlanmıştır. Yine aynı Usul ve Esasların “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesinin, Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacağı belirtilmiştir.
Taşıtların yerli muhteva oranları ise her yıl Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının internet sitesinde listeler halinde yayınlanmaktadır.
Belediyeler, Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında sayılan makamlar arasında yer almadığından yerli muhteva oranı %50’nin altında olan bir taşıtın hizmet alımı suretiyle kiralanması mümkün değildir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen taşıt kiralama hizmet alım ihalesinde kiralanan binek araçların tümünün (42 adet) yabancı menşeli olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü doğrultusunda, yerli muhteviyat oranı %50’nin altında olan taşıtların hizmet alımı suretiyle kiralanmaması gerekmektedir.
B) Hizmet Alımı Suretiyle Gerçekleştirilen Taşıt Kiralamalarında Motor Hacmi 1600 CC Üzerinde Olan Araçların Kiralanması
Hizmet alımı suretiyle gerçekleştirilen taşıt kiralamalarında 1600 cc motor hacmi sınırlamasına uyulmadığı görülmüştür.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde; 237 sayılı Taşıt Kanunu’na ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacminin 1600 cc’yi geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından ilgili mevzuat hükmündeki motor hacmi sınırlamasına uyulmadığı ve kiralanan bazı taşıtların motor hacminin 2000 cc olduğu tespit edilmiştir.
Taşıt kiralamalarının yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.