|
ÖZET: Taşıt satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir şekilde ortaya konmuştur. Satış işlemleri sırasında, taşıtların kayıtlı değerleri yerine satış bedelleri üzerinden muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı ve birikmiş amortisman tutarlarının göz önünde bulundurulmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, taşıtların kayıtlı değerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesini ve satış bedeli ile net değer arasındaki farkların uygun hesaplara kaydedilmesini öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, 64.370,21 TL değerindeki bir taşıtın satışı sırasında, taşıtın birikmiş amortismanı dikkate alınmadan yalnızca satış bedeli üzerinden kayıtların düşüldüğü görülmüştür. Toplam satış bedeli 4.326.407,00 TL olan taşıtların muhasebe işlemlerinin hatalı yapılması, 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı’nda yanlış kayıtlara yol açmaktadır. Bu durum, taşıt satışlarının doğru bir şekilde kayıt altına alınmadığını ve mali tablolar üzerinde olumsuz etkiler yarattığını göstermektedir. Kamu İdaresi, hatalı muhasebeleştirme ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığını belirtse de, bu düzeltmelerin 2025 yılına ait olması, 2024 mali tablolarını etkilememektedir. Dolayısıyla, taşıt satış işlemlerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve birikmiş amortismanların dikkate alınması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşıt Satış İşlemlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Taşıt satış işlemlerinde taşıtın kayıtlı değeri üzerinden muhasebe kayıtlarından çıkarılması gerekirken satış bedeli üzerinden çıkarıldığı ve bu taşıt için ayrılmış birikmiş amortisman tutarının da düşülmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 254 Taşıtlar Hesabının işleyişi ile ilgili 197’nci maddesinde satılan taşıtların, bir taraftan kayıtlı değerinin bu hesaba alacak, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına alacak; satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarlarının 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, 254 Taşıtlar Hesabında toplam kayıtlı değeri 64.370,21 TL tutarındaki taşıtın satışı yapıldığı, ancak satış işlemleri muhasebeleştirildiğinde taşıtların muhasebe kayıtlarından satış bedelleri üzerinden düşüldüğü ve taşıtların birikmiş amortisman tutarının dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. Taşıtların toplam satış bedeli 4.326.407,00 TL üzerinden kayıtlardan düşülmesi ve ilgili taşıt için ayrılmış birikmiş amortisman tutarının düşülmemesi 600 Gelirler Hesabı ile 630 Giderler Hesabında hataya yol açmaktadır.
Bu itibarla, taşıt satış işlemlerinde taşıtın kayıtlı değeri üzerinden muhasebe kayıtlarından çıkarılması ve bu taşıt için ayrılmış birikmiş amortisman tutarı da dikkate alınarak taşıtın satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında; taşıt satış işlemlerinin hatalı muhasebeleştirilmesi ile ilgili düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilse de, söz konusu kayıt işlemi 2025 yılında yapıldığından 2024 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır.