|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri sınırları içinde ulusal bayram günlerinde faaliyet gösteren iş yerlerine yönelik bir denetim yapılmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcının tahsil edilmediğini göstermektedir. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2. maddesi, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı gibi ulusal bayramlarda özel iş yerlerinin kapanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 58. maddesi, tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcının tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemeler, 29 Ekim’de çalışacak iş yerlerinin ruhsatlandırılmadığını ve bu nedenle ilgili harç gelirinin kaybedildiğini ortaya koymuştur. İdare, 2 Haziran 2023 tarihi itibarıyla 312 iş yerine ulusal tatil günleri için çalışma ruhsatı vermiştir. Ancak, tatil günlerinde açık olan iş yerleri için gerekli tespitlerin yapılmaması, idarenin gelir kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, mevzuatta belirtilen esaslar çerçevesinde tatil günlerinde faaliyet gösteren iş yerlerinin ruhsatlandırılması ve harcın tahsil edilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsat Harcı Tahsil Edilmesine Esas Takibin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde ulusal bayram günlerinde faaliyet gösteren işyerlerini tespite ilişkin bir takibin yapılmadığı dolayısıyla tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcının tahsil edilmediği görülmüştür
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde; ulusal bayram olan 29 Ekim günü özel iş yerlerinin kapanmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına ilişkin “Konu” başlıklı 58’inci maddesinde; ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesinin Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabi olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Mükellef” başlıklı 59’uncu maddesinde harcın mükellefinin, kendisine çalışma ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişi olduğu, “Harcın tarifesi” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise; harcın tutarının işin mahiyetine göre Kanun’da belirtilen sınırlar dahilinde 96’ncı madde uyarınca tespit edileceği, “Mükellefiyet Dönemi ve Harcın Ödenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde ise; çalışma izninin kullanılacağı takvim yılının mükellefiyet dönemi olduğu, tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcının makbuz karşılığında peşin olarak alınacağı ve harcı ödenmemiş ruhsatların geçerli olmayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ulusal bayram günlerinden olan 29 Ekim günü özel iş yerlerinin kapanmasının zorunlu olduğu ancak Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı almaları halinde faaliyet göstermelerinin mümkün olabileceği, bahse konu harcın makbuz karşılığı ve peşin olarak tahsil edileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’na tekabül eden günlerde çalışacak iş yerlerinin ruhsatlandırılmadığı, bu nedenle bahse konu ruhsat harcına ilişkin gelirden mahrum kalındığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından 02/06/2023 tarihi itibarı ile 312 adet iş yerine ulusal tatil günleri çalışma ruhsatı düzenlendiği ve çalışmaların devam ettiği anlaşılmıştır.
İdarenin gelir kaybına uğramaması için mevzuatta belirtilen esaslar çerçevesinde tatil günlerinde açık olan işyerleri hakkında gerekli tespitlerin yapılarak söz konusu harcın tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.