Tecil Faizi Oranı, Tecil Faizi Hesaplanması ve Uygulanması

21.07.2022 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan Seri: C, 6 sıra no.lu Tahsilât Genel Tebliğiyle, 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre tecil ve taksitlendirilen kamu alacaklarına uygulanan tecil faizi yıllık %24 olarak yeniden belirlenmiştir. Böylece 30.12.2019 tarihinden beri yürürlükte olan yıllık %15 tecil faizi oranı, yıllık %24’e çıkartılmıştır.

Tebliğle belirlenen yeni tecil faizi oranı, Tebliğin yayımı tarihi olan 21.07.2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre;

• 21.07.2022 tarihinden itibaren yapılacak başvurulara dayanılarak tecil edilen kamu alacaklarına yıllık %24, 
• Bu tarihten önce yapılan müracaatlara dayanılarak tecil edilecek olan amme alacakları ile bu tarihten önce tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olan amme alacaklarına tecil şartlarına uygun olarak ödendikleri sürece müracaat tarihlerinden itibaren eski tecil faizi oranında (%15), 
• Tebliğin yayımı tarihinden önce tecil talebinde bulunulmuş ve talep kabul edilerek tecil edilmiş amme alacaklarına yönelik tecilin ihlal edilmiş olması ancak, yeni talepler üzerine yeniden tecil yapılması (tecilin geçerli sayılması) halinde, Tebliğin yayımlandığı tarihe kadar eski tecil faizi oranında (%15), bu tarihten sonra ödenmesi gereken taksit tutarlarına ise %24, 

oranında tecil faizi uygulanacaktır. 

• Tecil ancak borçlunun yazılı başvurusu üzerine yapılabilmektedir. Borçlarının tecil ve taksitlendirilmesini talep eden borçluların, “Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu” ile müracaat etmeleri gerekmektedir. Bu form, Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde yer almaktadır. 
• Tecil, talep edilmesi halinde alacaklı kamu idaresi veya tahsil dairesi tarafından zorunlu olarak yerine getirilmesi gereken bir işlem değildir. Alacaklı idare, zamanında ödenmeyen kamu alacağı için icra takibine başlama veya icrayı devam ettirme halinde borçlunun çok zor durumda kalacağını öngörür ve takdir ederse, yasal düzenleme çerçevesinde alacağını tecil edebilir ve taksitlendirebilir. 
• Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçluların “çok zor durumda” olup olmadıklarının tespitinde, likidite oranı kullanılmakta ve bu oran sonucunda tespit edilen çok zor durum derecesine uygun olarak tecil süresi belirlenmektedir. Bilanço esasına göre defter tutan borçluların çok zor durum halinin tespitinde kullanılacak formül aşağıdaki gibidir:

– Likidite oranının 1’den büyük olması durumunda borç tecil edilmemektedir. 

– Likidite oranının 1 veya 1’den küçük ve 0,5’den büyük olması durumunda 12 aya kadar tecil yapılabilmektedir. 

– Likidite oranının 0,5 veya 0,5’den küçük olması durumunda ise borçlar 24 aya kadar tecil edilebilmektedir.

• Tecil kural olarak teminat gösterilmiş olmak şartıyla yapılabilmektedir. Ancak borçlunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı 50.000 lirayı geçmemesi halinde teminat şartı aranmamaktadır. Bu tutarın üzerindeki borçların tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı 50.000 lirayı aşan kısmın yarısıdır
• Herhangi bir haciz uygulaması olmadan tecil edilen borçlar için alınan teminatlar; tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler sonucunda kalan tecilli borç tutarının, zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda yapılan ödemeler nispetinde ve bölünebilir nitelikte olması şartıyla iade edilmektedir. 
• Tecil faizi oranı yıllık olarak belirlenmekte, basit faiz usulü kullanılarak başvuru tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre için ödenecek taksit tutarları üzerinden hesaplanmaktadır. 
• Tecil faizinin hesaplanmasında kullanılan basit faiz usulü formülü aşağıdaki gibidir:. 

• Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunanların, tecil edilen borçlarını taksit ödeme sürelerinden önce ödemesi mümkündür. Bu durumda, erken ödenen tutara, tecil müracaat tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için tecil faizi hesaplanır. 
• Tecil ve taksitlendirilmiş borçlar çeşitli nedenlerde tecil şartlarına uygun olarak ödenemeyebilir. Bu durumda, tecil ihlal edilmiş sayılmaktadır. Tecil şartlarını ihlal edenlerin, tecilin geçerli sayılması için tecile yetkili makamlara yapacakları başvuru üzerine bu makamlarca gerekli değerlendirme yapıldıktan sonra tecilin geçerli sayılmasına karar verilebilir. 
• Tecil şartlarının ihlal edilmiş olması, gerekli şartların oluşmuş olması halinde daha önce tecil edilmiş olan alacağın yeniden tecil edilmesine engel değildir. 
• Tecil edilen borç tutarının % 10’u ödenmedikçe borçluya, ilgili tahsil dairesine borcu bulunmadığını gösteren yazı verilmemektedir.
• Aşağıdaki vergiler tecil edilmemektedir:
  • Geçici Vergi 
  • Özel Tüketim Vergisi 
  • Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi 
  • Özel İletişim Vergisi 
  • Harçlar.

Katma değer vergisi borçları, 2016/2 sayılı Tahsilat İç Genelgesinde belirlenen koşullar ve sınırlar çerçevesinde tecil edilebilmektedir.

Tebliğde ayrıca, 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre belirlenen tecil faizinin belirli yüzdesi esas alınarak Kanun’un 48/A maddesine göre tecil edilen alacaklar için hesaplanan tecil faizi oranının yeni belirlenen oran ve uygulama esasları dikkate alınarak tespit edileceği belirtilmiştir.