BULGU: Tedarikçi Sözleşmesine Göre Ödenen Performans Priminin Hatalı Hesaplanması Nedeniyle Şirket Zararı Meydana Gelmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket ile bir perakendeci arasında imzalanan Tedarik Sözleşmesine göre ödenen performans priminin hatalı hesaplanması nedeniyle Şirketin zarar ettiği görülmüştür.
01.01.2022 tarihinde tanzim edilen sözleşmeye göre 2022 yılı içinde yapılacak satışlar üzerinden hesaplanarak 2023 yılında ödenecek performans priminin nasıl hesaplanacağına ilişkin sözleşmede yer performans primi tablosu aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Performans Primi Tablosu

Koşullu Performans Primi: BAZ CİRO = 16.500.000,00.-TL Koşullu Performans Primi: BAZ CİRO = 16.500.000,00.-TL
Dönemi: 01.01.2022 – 01.01.2023 Dönemi: 01.01.2022 – 01.01.2023
Ciro Tutarı: Prim Yüzdesi:
16.500.000,00.-TL – 17.200.000,00.-TL %1
17.200.001,00.-TL – 18.000.000,00.-TL %2
18.000.001,00.-TL – 19.000.000,00.-TL %3
19.000.00,00.-TL ve üzeri %4

Yukarıda yer alan tablodan görüleceği üzere performans primi ödenebilmesi için gerekli olan baz ciro 16.500.000,00.-TL olup bunu aşan ciro tutarları için tabloda kademeli olarak yer alan oranlar uygulanacaktır.
2022 yılında perakendecinin yapmış olduğu net satış tutarı 37.222.730,98.-TL olup bunun üzerinden %4 ciro primi hesaplanmış ve perakendeciye 2023 yılında 1.488.909,24.-TL artı %1 KDV olmak üzere [(37.22.730,98 x %4) x 1,01] toplamda 1.503.798,33.-TL ödemede bulunulmuştur. Ancak söz konusu prim hesaplaması sözleşmede yer alan hesaplama tablosuna uygun değildir. Tabloya göre ödenmesi gereken prim tutarı aşağıdaki gibidir:
Tablo 4: Ödenmesi Gereken Ciro Primi

Ciro Tutarı:
37.222.730,98.-TL
Prim Yüzdesi Prim Hesaplanacak Ciro Tutarı Hesaplanan
Performans Primi
Ödenmesi Gereken
Performans Primi (%1
KDV Dahil Tutar
I II III IV V = IV x 1,01
16.500.000,00.-TL Yok 0 0
16.500.000,00.-TL –
17.200.000,00.-TL
%1 17.200.000,00.-TL-
16.500.000,00.-TL=
700.000,00
7.000,00 7.070,00
17.200.001,00.-TL –
18.000.000,00.-TL
%2 18.000.000,00.-TL-
17.200.001,00.-TL=
799.999,00
15.999,98 16.159,98
18.000.001,00.-TL –
19.000.000,00.-TL
%3 19.000.000,00.-TL-
18.000.001,00.-TL=
999.999,00
29.999,97 30.299,97
19.000.001,00.-TL ve üzeri %4 37.222.730,98.-TL-
19.000.001,00.-TL=
18.222.729,98
728.909,19 736.198,28
TOPLAM 781.909,14 789.728,23

Tablodan görüleceği üzere Şirket tarafından 2023 yılında ödenmesi gereken performans primi 789.728,23.-TL iken 1.503.798,33.-TL ödenmiş ve Şirket 714.070,10.-TL zarar etmiştir.
Şirket; yıl sonunda yakalanan cironun denk geldiği oran üzerinden tüm ciro priminin hesaplanmasının esas olduğunu ve 2024 yılı sözleşmesinde bu hususun dikkate alınarak söz konusu hükmün daha somut, net ve anlaşılır hale getirilerek, sözleşme hükmü ile uygulamada denklik sağlanacağını ifade ederek bulgu konusuna katılmamakla birlikte bulgu konusu hükmün net olmadığını kendisi de kabul etmiştir.
Ancak yukarıda da ifade edildiği üzere dilimler itibariyle yapılmış olan bir hükme dayanarak hesaplama yapılırken, dilimlerin göz önüne alınmaması ve en son dilim üzerinden hespalama yapılması, dilim bazlı hesaplamaların mantığı ile uyuşmamaktadır.
Bu itibarla söz konusu fazla ödemenin ivedilikle giderilmesi ve bundan böyle yapılacak prim ödemelerinde sözleşmede yer alan hesaplamalara dikkat edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir perakendeci ile imzalanan Tedarik Sözleşmesi kapsamında ödenen performans priminin hatalı hesaplanması nedeniyle Şirket zarar etmiştir. 2022 yılı net satış tutarı üzerinden %4 ciro primi hesaplanarak 1.503.798,33 TL ödeme yapılmış, ancak sözleşmeye göre ödenmesi gereken tutar 789.728,23 TL olarak belirlenmiştir. Bu durum, Şirketin 714.070,10 TL zarar etmesine yol açmıştır. Şirket, gelecekteki sözleşmelerde hesaplama yönteminin netleştirilmesi gerektiğini kabul etmiştir.