ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Kâğıthane Belediyesi Teftiş Kurulu Müdürlüğü’nde gerekli şartları taşımayan bir personelin vekâletle görevlendirildiği tespit edilmiştir. Teftiş Kurulu Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği, müdür atamalarının müfettişlik sıfatına sahip kişiler arasından yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde vekâleten atanan kişinin Zabıta Müdürü olduğu ve müfettişlik unvanına sahip olmadığı görülmüştür. Bu durum, yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

Yönetmelik gereği, Teftiş Kurulu Müdürü’nün atanması için gerekli olan şartların sağlanması esastır. Vekâlet görevi, yalnızca bu şartları taşıyan bir müfettişe verilebilir. Müfettiş sıfatına sahip olmayan bir personel tarafından gerçekleştirilecek inceleme ve denetimlerin hukuki geçerliliği sorgulanabilir. Bu nedenle, idari işlemlerin yetki unsuru bakımından sakat olabileceği ve ileride açılacak davalarda yetkisizlik iddialarının gündeme gelebileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, Teftiş Kurulu Müdürlüğü’nde yürütülecek idari işlemlerin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için atama ve diğer işlemlerin yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılması gerekmektedir. Kamu hizmetlerinin sürekliliği ilkesi göz önünde bulundurulsa da, yetki eksikliği bulunan atamalar, hukuki sorunlar doğurabilir.

BULGU: Teftiş Kurulu Müdürlüğüne Gerekli Şartları Haiz Olmayan Personelin Vekâlet Ettirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kâğıthane Belediyesi Teftiş Kurulu Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nde belirtilen şartları haiz olmayan personelin Teftiş Kurulu Müdürlüğü görevini vekâleten yürüttüğü görülmüştür.
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Müfettiş ve mali hizmet uzmanı” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında aynen;
“Bu Yönetmelik kapsamında teftiş kurulu başkanlığı ve/veya müdürlüğü bulunan mahalli idareler mevzuata uygun olarak hazırladıkları teftiş kurulu yönetmeliklerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınacak uygun görüşten sonra yürürlüğe koyarlar. Söz konusu yönetmelik için uygun görüş alınmadan müfettiş ve müfettiş yardımcılığı kadrolarına atama yapılamaz.”
Denilmektedir.
Bu kapsamda Kâğıthane Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan Teftiş Kurulu Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin;
“Teftiş Kurulu Müdürü’nün Atanması” başlıklı 5’inci maddesinde Teftiş Kurulu Müdürü’nün kamu kurum ve kuruluşlarında bu yönetmelikte belirtilen öğrenim şartlarını taşımak kaydıyla müfettişlik sıfatını alanlarla, bu yönetmeliğe uygun olarak müfettişlik sıfatına haiz kişiler arasından atanacağı; ayrıca Teftiş Kurulu Müdürü’nün “Müfettiş Yardımcıları Özel Yeterlik Sınavı Yönetmeliği” hükümlerine göre Müfettiş olarak atanmış olması ve (5) beş yıllık mesleki tecrübeye sahip bulunması gerektiği,
“Teftiş Kurulu Müdürlüğü’ne Yardım ve Vekalet” başlıklı 7’nci maddesinde ise;
b)- Teftiş Kurulu Müdürü geçici sebeplerle görevinden ayrıldığında veya Teftiş Kurulu Müdürlüğü’nün boşalması halinde vekalet görevi Başkanlık Makamı’nın onayı ile Müdürlüğe tayin şartlarını taşıyan bir müfettişe verilir.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare tarafından Teftiş Kurulu Müdürlüğüne vekâleten atanan personelin kadrosunun Zabıta Müdürü olduğu ve müfettişlik sıfatına haiz olmadığı görülmüştür.
İdare tarafından hazırlanan Yönetmelik’te açıkça belirtildiği üzere söz konusu Müdürlüğü vekâleten yürütecek personelin kadrosunun müfettiş olması ve müdürlüğe atanma şartlarına haiz olması gerekmektedir. Bu kapsamda İdare tarafından yapılan bu görevlendirme, İdarenin kendisi tarafından hazırlamış olan Yönetmelik’e aykırılık teşkil etmektedir.
Bununla birlikte idari işlem, idari makamların kamu gücü kullanarak idare işlevine yönelik olarak tesis etmiş oldukları idare hukuku alanında sonuç doğuran hukuki işlemlerdir. Yetki ise idarenin belirli bir işlemi yapabilme ehliyetini göstermektedir. Müfettiş sıfatına haiz olmayan bir personel tarafından yapılacak olan inceleme, araştırma, soruşturma ve teftiş gibi idari işlemler yetki unsuru bakımından sakat olabilecek ve bu sebeple açılan idari davalarda yetkisizlik iddiası ileri sürülebilecektir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, boş olan teftiş kurulu müdürlüğüne yapılan bu görevlendirmenin kamu hizmetlerinin sürekliliği ilkesi gereğince ihtiyaca binaen yapılmış olduğu, bulgudaki tespitler göz önüne bulundurularak devam eden süreçte tesis edilecek işlemlerin mevzuata uygun olması için gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
İdare tarafından her ne kadar kamu hizmetlerinin sürekliliği gereği söz konusu atamanın yapıldığını ifade etse de müfettiş sıfatına haiz olmayan bir birim amiri tarafından yürütülen işlemler yetki bakımından sakattır.
Sonuç olarak; Teftiş Kurulu Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek olan idari işlemlerin geçerli olabilmesi adına atama ve diğer işlemlerin bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.