ÖZET: Düzce Belediyesi Teftiş Kurulu Müdürlüğü, gerekli şartları taşımayan personelin vekâletle görev yürütmesi ve müfettiş atamalarının yapılmaması nedeniyle işlevselliğini yitirmiştir. 22.02.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, mahalli idarelerin teftiş kurulu yönetmeliklerini uygun görüş aldıktan sonra yürürlüğe koymaları gerektiğini belirtmektedir. Düzce Belediyesi’nin Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği, müdür, müfettiş ve yardımcıları gibi kadroların belirli niteliklere sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak mevcut durumda, bu kadrolara atama yapılmadığı ve vekâlet eden kişinin gerekli şartları taşımadığı tespit edilmiştir.

Yönetmelik gereği, Teftiş Kurulu’nun denetim, inceleme ve soruşturma gibi görevleri yerine getirmesi beklenmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, bu işlevlerin yerine getirilmediği ortaya çıkmıştır. İnsan Kaynakları Müdürü ve bir şefin vekâletle görev yürütmesi, yönetmelikte belirtilen niteliklere uygun değildir. Belediyenin, Teftiş Kurulu Müdürlüğü için gerekli atamaları yapmadığı ve bu durumun işlevselliği olumsuz etkilediği anlaşılmaktadır.

Belediye, Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği’nde belirtilen şartlara uygun personel bulunmaması nedeniyle vekâlet ataması yapıldığını belirtse de, müfettiş ve müfettiş yardımcısı atamalarıyla ilgili herhangi bir somut belge sunmamıştır. Bu nedenle, Teftiş Kurulu’nun etkinliğini sağlamak için gerekli atamaların bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Teftiş Kurulu Müdürlüğüne Gerekli Şartları Haiz Olmayan Personelin Vekâlet Ettirilmesi ve Müfettiş Atanmaması Nedeniyle Teftiş Kurulunun İşlevsiz Kalması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Düzce Belediyesi Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği’nde belirtilen şartları haiz olmayan personelin Teftiş Kurulu Müdürlüğü görevini vekâleten yürüttüğü ve Teftiş Kuruluna müfettiş ataması yapılmaması nedeniyle Kurulun işlevsiz kaldığı görülmüştür.

22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik”in “Müfettiş ve mali hizmet uzmanı” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında; Yönetmelik kapsamında teftiş kurulu başkanlığı ve/veya müdürlüğü bulunan mahalli idarelerin mevzuata uygun olarak hazırladıkları teftiş kurulu yönetmeliklerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınacak uygun görüşten sonra yürürlüğe koyacakları, söz konusu yönetmelik için uygun görüş alınmadan müfettiş ve müfettiş yardımcılığı kadrolarına atama yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda Düzce Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği’nin; “Teşkilat” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, Teftiş Kurulu Müdürlüğünün, müdür, müfettiş, müfettiş yardımcısı, şef ve diğer memurlardan oluşacağı, “Müdürlüğün görevleri” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, Teftiş Kurulunun, Başkanın onayı ve Teftiş Kurulu Müdürünün görevlendirmesi üzerine 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca İç Denetçilerin görev alanına giren işler hariç, Belediyenin denetimi ve yönetimi altındaki kişi ve birimlerin faaliyetleri ile her türlü iş ve işlemleri ve etkinlikleriyle ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek, belediye birimlerinin iş ve işlemlerinin hukuka ve önceden saptanmış ölçütlere uygunluğunun denetimini yürütmek gibi teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma işlerini yürüteceği ve ikinci fıkrasında, 02.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun ve 10.06.1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümlerine göre Vali veya diğer soruşturma izni vermeye yetkili mercilerce müfettişlere verilen araştırma, inceleme ve ön inceleme görevlerinin yasal süreleri içerisinde tamamlattırılmasını sağlayacağı ve yetkili merciye göndereceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Müdürlüğe atanma” başlıklı 9’uncu maddesinde, Teftiş kurulu müdürünün, başkan tarafından bakanlıklar ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşlarının merkez teşkilatı ile belediye, idare ve diğer belediyelerde mesleğe özel yarışma sınavı ile girmiş ve yeterlik sınavı sonucunda denetim elemanlığına atanmış, yardımcılık dönemi de dahil olmak üzere en az 10 yıl denetim elemanı olarak çalışmış olan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre bu kadroya atanma şartlarını ve bu Yönetmelik’te öngörülen eğitim şartlarını taşıyanlar arasından atanacağı, “Kurul müdürüne vekâlet” başlıklı 11’inci maddesinde Kurul müdürünün, geçici sebeplerle görevden ayrıldığında veya herhangi bir sebeple kurul müdürlüğünün boşalması halinde vekâlet görevinin başkan tarafından Kurul müdürü atanması şartlarına haiz müfettişlerden birine verileceği, bu niteliklere haiz müfettiş bulunmaması durumunda vekâlet görevinin en kıdemli müfettişe verileceği belirlenmiştir.

Yönetmelik’in “Müfettişliğe atanma” başlıklı 50’nci maddesinin birinci fıkrasında Yeterlik sınavında başarılı olan müfettiş yardımcılarının müfettişliğe atanacağı, üçüncü fıkrasında müfettiş yardımcılığında geçen süreler hariç olmak üzere en az beş yıllık müfettişlik kıdemi bulunan; hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından kabul edilmiş yurt içi ve yurt dışındaki öğretim kurumlarından birini bitirmiş, 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36/A maddesinin onbirinci fıkrasına istinaden mesleğe yarışma sınavı ile giren ve yeterlik sınavında başarılı olan Bakanlık, Müsteşarlık, Genel Müdürlük ve Belediye Müfettişlerinin münhal kadro bulunması halinde Teftiş Kurulu Müdürünün teklifi üzerine Belediye Başkanının onayıyla müfettişliğine naklen ve açıktan atanabileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemelerde; Belediye Teftiş Kurulu Müdürlüğü ve Yönetmeliği bulunmasına ve 1 teftiş kurulu müdürü, 6 müfettiş, 2 müfettiş yardımcısı, 1 şef ve 1 diğer personel kadrosu olmasına rağmen

-Teftiş Kurulu müdürlüğüne hiçbir atama yapılmadığı, müfettiş veya müfettiş yardımcısı bulunmadığı,

-İnsan Kaynakları Müdürünün Teftiş Kurulu Müdürlüğüne ve İnsan Kaynakları Müdürlüğü şeflerinden birinin Teftiş Kurulu Müdürlüğü şefliğine vekalet ettiği,

-Teftiş Kurulu Müdürlüğüne vekalet eden kişinin Yönetmelik uyarınca gerekli şartları taşımadığı,

-Belediye birimlerinin teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma işlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Belediye tarafından gönderilen cevapta, Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği’nde belirtilen şartlara haiz personel bulunmaması sebebiyle vekaleten atama ile işlem yapıldığı ve Yönetmelik’in 20’nci maddesi hükümleri uyarınca gerekli çalışmaların başlatılacağı belirtilerek bulguya iştirak edilmiştir. Ancak, bulgu konusu Teftiş Kurulu Müdürlüğüne Yönetmelik’te belirtilen şartlara haiz personel atanması, Belediyeye müfettiş, müfettiş yardımcısı atamaları ile ilgili yapılan veya yapılması planlanan işlemlerle ilgili kanıtlayıcı belge sunulmamıştır.

Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği uyarınca Teftiş Kurulu müdürü, müfettiş ve müfettiş yardımcısı atamalarının yapılması ve böylece Teftiş Kurulunun işlevsel hale getirilmesi gerekmektedir.