|
ÖZET: Tehiri icra ve tazminat ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir şekilde ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi, icranın geri bırakılması ve aleyhine verilen mahkeme kararları doğrultusunda tazminat davası kapsamında yaptığı ödemeleri, kurum alacakları hesap grubunda kaydetmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu hesap grubunun yalnızca yasal yetkilere dayanan borçların tahsili için kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, takipteki alacaklar için gereken karşılıkların ayrılmadığı da tespit edilmiştir.
2024 yılı itibarıyla, tehiri icra ödemeleri için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının, tazminat ödemeleri için ise 630 Giderler hesabının kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, belediyenin mali tablolarındaki hataları da gözler önüne sermektedir. Kamu idaresi, tehiri icra ve tazminat ödemeleriyle ilgili kayıtların doğru hesaplarda yapılacağına dair bir taahhütte bulunmuştur. Mali tabloların güvenilirliği açısından, yargılama süreçlerine ilişkin ödemelerin niteliğine uygun hesaplarda izlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Tehiri İcra ve Tazminat Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin icranın geri bırakılması ve ilk derece mahkemelerinin aleyhte verdikleri karar üzerine üst yargı yoluna başvurduğu tazminat davası kapsamında ödemiş olduğu tutarların kurum alacakları hesap grubunda izlendiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Kurum alacakları hesap grubunun açıklandığı 100’üncü maddesinde bu hesap grubunu oluşturan hesapların kurumca yasal yetkilere dayanılarak verilen borçlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacakların izlenmesi için kullanılacağı, 137 Takipteki kurum alacakları hesabının niteliğinin açıklandığı 103’üncü maddesinde ise bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesinde tahsil edilemeyenler ile bu tutarlara ilişkin olarak hesaplanan faiz alacaklarından anaparaya eklenmemiş olanların takibe alınarak izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 126’ncı maddesinde, Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının kurumca bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Tehiri icra, mahkeme kararına istinaden ödenmesine hükmedilen paranın icra takibi ile istenmesi durumunda, icra işlemlerinin üst mahkeme incelemesi sonuçlanıncaya kadar durdurulması olup nitelik itibarıyla teminat ödemesidir. Öte yandan belediye aleyhine sonuçlanan tazminat davaları üzerine ödenen tutarlar, istinaf yoluna başvurulsa dahi takibe alınmış bir kurum alacağı özelliği göstermemektedir. Kaldı ki, takipteki kurum alacakları için ayrılması gereken karşılıklara ilişkin kullanılması gereken 138 Takipteki Kurum Alacakları Karşılığı hesabı da kullanılmamıştır. 2024 yılı içerisinde 294.081,71 TL tutarındaki tehiri icra ödemeleri için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının, 4.266.913,13 TL tutarındaki tazminat için ise 630 Giderler hesabının kullanılması gerekmektedir. Belirtilen tazminat tutarı aynı zamanda belediyenin 2024 yılı bilanço ve faaliyet sonuçları tablosundaki hatayı da göstermektedir.
Kamu idaresi, tehiri icra ve tazminat ödemeleri ile ilgili yapılacak kayıtlarda ilgili hesabın kullanılmasına dikkat edileceğini belirtmiştir.
Mali tabloların tam, doğru ve güvenilir veri sunması bakımından yargılama süreçlerine ilişkin ödemelerin niteliğine uygun hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.