ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Selçuk Üniversitesi bünyesindeki bazı akademik birimlerde tek bölümle eğitim veren fakülte ve yüksekokullara bölüm başkanı atanmasının uygun olmadığını ortaya koymaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre, bir fakülte veya yüksekokulda benzer nitelikte birden fazla bölüm bulunamaz ve bölüm başkanları, bölümün yönetiminden sorumludur. Ayrıca, Üniversitelerde Akademik Teşkilât Yönetmeliği, fakültelerin ve yüksekokulların her birinin ayrı eğitim programları yürüten bölümlerden oluşması gerektiğini belirtmektedir.

Bu bağlamda, tek bölümlü fakülte ve yüksekokullarda bölüm başkanının aynı zamanda dekan veya müdür olması gerektiği vurgulanmaktadır. Üniversite, Personel Daire Başkanlığı aracılığıyla bu konudaki düzenlemeleri ilgili akademik birimlere iletmiştir. Sonuç olarak, tek bölüm bulunan fakülte ve yüksekokullarda bölüm başkanı görevlendirilmemesi gerektiği, bu birimlerin yönetim ve denetim sorumluluklarının dekan veya müdür tarafından yürütülmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu yaklaşım, kaynakların etkin kullanımını ve akademik faaliyetlerin düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

BULGU: Tek Bölümlü Fakülteye/Yüksekokula Bölüm Başkanı Görevlendirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Selçuk Üniversitesi bünyesindeki bazı akademik birimlerde tek bölümle eğitim – öğretim faaliyeti yürütülmesine rağmen, fakülteye/yüksekokula bölüm başkanı vazifelendirildiği görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; bölüm, amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve ana sanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimi şeklinde tanımlanmış olup, bölümün, ana bilim dalı ve ana sanat dalları bilim ve sanat dallarından oluştuğu ve yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek üzere rektörlüğe bağlı bölümler de kurulabileceği ifade edilmiştir.
Kanun’un “Bölüm” başlıklı 21’inci maddesinde; bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı veya benzer nitelikte eğitim – öğretim yapan birden fazla bölüm bulunamayacağı, bölümün, bölüm başkanı tarafından yönetileceği ve bölüm başkanının atanması, bölüm başkan yardımcısının seçimi ve sorumlulukları hükme bağlanmaktadır.
Üniversitelerde Akademik Teşkilât Yönetmeliği’nin “Fakülteler” başlıklı 7’nci maddesinde; fakültenin; yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan ve kendisine enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluşlar bağlanabilen bir yükseköğretim kurumu olduğu, kanunla kurulduğu, fakültenin, genellikle her biri en az ayrı bir eğitim programı yürüten bölümlerden oluştuğu ve bir eğitim programı uygulayan fakültelerde bir bölüm bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Yüksekokullar” başlıklı 12’nci maddesinde; yüksekokulların; ön lisans veya lisans düzeyinde belirli bir mesleğe yönelik eğitim – öğretime ağırlık veren yükseköğretim kurumları olduğu, yüksekokulların her biri ayrı bir eğitim – öğretim programı yürüten bölümlerden veya anabilim veya ana sanat dallarından oluştuğu ve kanunla kurulduğu ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde; bir bölümlü fakültelerde dekan aynı zamanda bölüm başkanı olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu durumda bir bölümlü yüksekokullarda yüksekokul müdürü aynı zamanda bölüm başkanı olacaktır.
Üniversite bünyesinde eğitim – öğretim faaliyeti yürütülen bazı fakülte/yüksekokullarda bir eğitim öğretim programı uygulayan tek bölüm bulunmaktadır. Üniversite tarafından bir bölümlü olan bu fakülte/yüksekokullara bölüm başkanı görevlendirilmiştir.
Üniversite tarafından, Personel Daire Başkanlığı aracılığıyla Üniversite bünyesindeki akademik birimlere, tek bölümlü fakülte/yüksekokullarda bölüm başkanının aynı zamanda dekanın/müdürün bölüm başkanı olması gerektiği konusunda dağıtımlı üst yazı yazıldığı bildirilmiştir.
Sonuç olarak açıklanan nedenlerle, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın ana bilim veya ana sanat dallarından oluşan bir bölümlü fakülte/yüksekokullara bölüm başkanı görevlendirilmemesi gerektiği, bu fakülte/yüksekokullarda, bölümün her düzeydeki eğitim – öğretim ve araştırmalarından ve bölümle ilgili her türlü faaliyetin düzenli ve verimli olarak yürütülmesinden, kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlama sorumluluğu, bölümü temsil etme, bölümde görevli öğretim elemanlarının görevlerini yapmalarını izleme ve denetleme, her öğretim yılı sonunda bölümün geçmiş yıldaki eğitim – öğretim ve araştırma faaliyeti ile gelecek yıldaki çalışma planını açıklayan raporu hazırlama görevi tek bölümlü fakültenin dekanı ya da yüksekokulun müdürü tarafından yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.