| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlığa bağlı muhasebe birimlerinin ödeme ve tahsilat hesaplarındaki bazı tutarların muhasebeleştirilmemesi nedeniyle 102.5 Tek Hazine Cari Hesabı bakiye vermiştir. İlgili mevzuat gereği, bu tutarların Merkez Bankası aracılığıyla aktarılması ve muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiş, ancak hatalı bakiyelerin giderilmesine yönelik çalışmalar başlatıldığı ifade edilmiştir. |
BULGU: Tek Hazine Cari Hesabının Bakiye Vermesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa bağlı muhasebe birimlerinin ödeme ve tahsilat hesaplarındaki tutarlardan gün sonunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki Tek Hazine Kurumlar Ödeme ve Tahsilat Hesaplarına yapılan aktarımlardan bazılarının muhasebeleştirilmemesi nedeniyle 102.5 Tek Hazine Cari Hesabının bakiye verdiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 6’ncı maddesinde, genel bütçeli idarelerin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimlerince gerçekleştirilen tahsilât ve ödeme işlemlerinin güvenceli elektronik imza veya elektronik ortamda verilecek talimatlar çerçevesinde TCMB aracılığıyla gerçekleştirilebileceği belirtilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 18’inci maddesinin (5) numaralı bendinde ise genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri muhasebe birimlerinin nakit ihtiyacı veya nakit fazlası hakkında yapılacak işlemlerin Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Ödeme ve Tahsilat İşlemlerinin Elektronik Ortamda Gerçekleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslara göre yerine getirileceği ifade edilmektedir.
Anılan Usul ve Esasların 16’ncı ve 18’inci maddelerinde, ödeme hesabındaki tutarların muhasebe birimlerinden ayrıca bir talimat beklenmeksizin aynı gün TCMB tarafından Tek Hazine Ödeme Hesabına, muhasebe birimlerinin ve vergi dairelerinin TCMB nezdindeki tahsilat hesaplarındaki tutarların ise Tek Hazine Tahsilat Hesabına aktarılacağı düzenlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesine göre genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe birimlerince İç Ödemeler Muhasebe Birimine aktarılan tutarlar 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabıyla ilişkilendirmeksizin 102 Banka Hesabına alacak, 510 Nakit Hareketleri Hesabına borç kaydedilecektir.
İlgili düzenlemeler çerçevesinde, muhasebe birimlerinin tahsilat ve ödeme hesaplarındaki tutarların Merkez Bankası tarafından gün sonlarında Merkez Bankası nezdinde Hazine İç Ödemeler Muhasebe Birimi adına açılmış Tek Hazine Tahsilat ve Tek Hazine Ödeme Hesaplarına aktarılması, muhasebe birimlerinin de bu aktarma işlemini 510 Nakit Hareketleri ve 102 Banka hesaplarını kullanarak muhasebeleştirmesi; dolayısıyla 102.5 Tek Hazine Cari Hesabının bakiye vermemesi gerekmektedir. Ancak kesin mizanda, söz konusu hesabı oluşturan alt hesaplardan 102.5.1 Muhasebe Birimi Ödeme Hesabında 1.005,60 TL, 102.5.2
Muhasebe Birimi Tahsilat Hesabında 14.348,00 TL olmak üzere toplam 15.353,60 TL bakiye bulunmaktadır.
Söz konusu tutarın Adana, Adıyaman, Kırklareli ve Tekirdağ Defterdarlık Muhasebe Müdürlüklerinde tespit edilen 102.05.01-Muhasebe Birimi Ödeme Hesabı borç bakiyelerinin 2022 yılı öncesi yapılan kayıtlardan kaynaklandığının tespit edildiği ve ilgili hatalı bakiyelerin giderilmesine yönelik çalışmalara başlandığı kamu idaresince belirtilmiştir.
Bakanlığın tahsilat ve ödeme hesaplarındaki tutarlara ilişkin aktarma işlemleri ile muhasebe kayıtlarının mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir.