ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Tek Hazine Kurumlar Hesabı (THKH) uygulamasına dahil edilmeyen kamu idareleri ve hesapları konusunda önemli bulgular sunmaktadır. THKH, kamu idarelerinin mali kaynaklarının Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen hesaplar aracılığıyla toplandığı bir sistemdir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, Türkiye Ulusal Ajansı, İstanbul Proje ve Koordinasyon Birimi gibi bazı kurumların ve genel bütçeli idarelerin özel hesaplarının bu uygulamaya dahil edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin mali kaynaklarının etkin yönetimini olumsuz etkilemektedir.

THKH uygulamasına dahil edilmesi gereken kurumlar, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi Kanunu çerçevesinde belirlenmiştir. 2021 yılı itibarıyla, THKH kapsamına alınması planlanan 230 kamu idaresinden yalnızca 224’ü sisteme entegre edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu sürecin devam ettiğini belirtmekle birlikte, bazı kamu idarelerinin mevzuatları gereği THKH’ye geçişinin zorluğuna dikkat çekmiştir. Bu bağlamda, kapsama alınacak idarelerin belirlenmesinde daha net kriterlerin oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, kamu nakit yönetiminin etkinliğini artırmak amacıyla, THKH uygulamasına dahil edilmeyen tüm kamu idarelerinin ve hesaplarının bir an önce sisteme entegre edilmesi gerekmektedir. Bu süreç, kamu kaynaklarının daha verimli bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacak ve kamu idareleri arasında uygulama birliğini güçlendirecektir.

BULGU: Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulamasına Dahil Edilmeyen Kurumlar ve Hesaplar Olması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Tek Hazine Kurumlar Hesabı (THKH) uygulamasına ilişkin olarak kapsam dahilindeki kamu idareleri ile bu idarelere ait tüm mali kaynakların anılan uygulamaya dahil edilmediği görülmüştür.
4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, THKH, İşsizlik Sigortası Fonu hariç olmak üzere kamu idarelerinin mali kaynaklarının bütçenin gelir ve gider hesapları ile ilişkilendirmeksizin karşılığı Hazineden alacak kaydedilmek üzere toplandığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen hesap olarak tanımlanmıştır.
Yine anılan Kanun’un “Nakit, borç ve risk yönetimi” başlıklı 12’nci maddesinde; mali kaynakları THKH kapsamında değerlendirilecek olan kamu idarelerini belirlemeye Cumhurbaşkanının yetkili olduğu, THKH uygulamasına ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.
4749 sayılı Kanun’un anılan maddesine dayanılarak çıkarılan ve THKH uygulamasına dâhil edilecek kurumları belirleyen 08.08.2018 tarih ve 17 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 4’üncü maddesi ile;
– Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Ödeme ve Tahsilat İşlemlerinin Elektronik Ortamda Gerçekleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında açılmış hesapları dışında kalan hesaplarda tutulan malî kaynaklarının,
– Özel bütçeli idarelerin,
– Düzenleyici ve denetleyici kurumların,
– Sosyal güvenlik kurumlarının,
– Fonların (İşsizlik Sigortası Fonu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu hariç),
– ve bunların döner sermayelerinin kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü malî kaynaklarının,
THKH kapsamında değerlendirileceği ifade edilmiş, anılan kamu idarelerine ait mali kaynakların Bakanlıkça belirlenecek ve ilgili kamu idarelerine bildirilecek takvim doğrultusunda THKH kapsamına alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Sonraki süreçte 09.06.2020 tarih ve 2649 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile söz konusu maddede değişiklik yapılmış ve özel kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşların (Özel kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları ile kefalet ve yardımlaşma sandıkları hariç) her türlü mali kaynakları da THKH kapsamına dahil edilmiştir.
Yukarıda yer verilen THKH kapsamı hakkındaki düzenlemeler uyarınca 2018 yılından itibaren Bakanlıkça belirlenen takvim doğrultusunda kısımlar halinde kamu idareleri THKH uygulamasına dahil edilmeye başlanmıştır. 2021 yılı Mart ayında açıklanan Ekonomi Reformları Eylem Planı takvimine göre THKH uygulamasına kurumların aktarılması eyleminin 30.06.2021 tarihi itibariyle tamamlanması öngörülmüş olup 2021 yılı Ekim sonu itibarıyla sistemdeki kamu idaresi sayısı 224’e ulaşmış ve bu eylem tamamlanmıştır.
Ancak yapılan incelemelerde mevzuatta belirtilen tüm kamu idareleri ve bunlara ilişkin tüm mali kaynakların THKH uygulamasına dahil edilmediği, açık bir ifadeyle;
– Mali kaynaklarının yönetimi AB mevzuatı veya uluslararası mevzuata tabi olan Türkiye Ulusal Ajansı ve İstanbul Proje ve Koordinasyon Biriminin,
– Türk Akreditasyon Kurumunun,
– Mevzuat değişikliği veya üst düzeyde mutabakat sağlanması beklenen Spor-Toto Teşkilat Başkanlığı, Türkiye Çevre Ajansı, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları ve Sosyal Güvenlik Kurumunun,
– Genel bütçeli kamu idarelerinin özel hesapları ve döner sermayelerin,
sisteme alınmadığı tespit edilmiştir.
THKH’nin 4749 sayılı Kanun’da yer alan tanımı göz önünde bulundurulduğunda, Hazine ve ilgili kurumlar arasında sistemde toplanan mali kaynaklar üzerinden bir borç-alacak ilişkisi doğmakta, diğer bir ifade ile kamu idarelerinin anılan mali kaynakları üzerindeki hakları ortadan kalkmamakta, yalnızca etkin ve verimli bir nakit yönetimi sağlamak açısından atıl olarak banka hesaplarında kalan kaynaklarının yönetimi Hazineye bırakılmaktadır. Böylece kapsama alınan kamu kaynağı büyüdükçe THKH ile hedeflenen amaç da gerçekleşmiş olacaktır.
Kamu idaresi cevabında, kamu idarelerinin THKH uygulamasına dahil edilmesi sürecinin devam ettiği, 2019-2023 Hazine ve Maliye Bakanlığı Stratejik Planında THKH uygulaması kapsamına alınması hedeflenen kurum sayısının 2023 yılı itibarıyla 230 kamu idaresi olduğu ve bu hedefe rahatlıkla ulaşılacağı belirtilmekte ise de, 17 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen THKH kapsamındaki kurumların Bakanlık tarafından idari ve teknik değerlendirilmesi tamamlanmış ve henüz uygulamaya alınmayan bazı kamu idareleri için THKH mevzuatında değişiklik yapılmasının gerektiği, bazıları için ise üst düzey mutabakatın sağlanmasının beklendiği Bakanlıkça da ifade edilmiştir.
Bununla birlikte Kamu İdaresince bazı kamu idarelerinin tabi oldukları mevzuat hükümleri nedeniyle THKH uygulamasına geçişlerinin zor olabileceği ifade edilmekte ise de, Bakanlıkça yapılan bu teknik değerlendirmelerin yasal dayanağının olması gerektiği değerlendirilmektedir. Kapsama alınacak kamu idaresi ve hesapların belirlenmesi sürecinde istisna tutulacak idare ve hesaplara ilişkin objektif kriterlerin mevzuatta yer alması hususu, kamu idareleri arasında uygulama birliğinin sağlanması, bu idarelerin sisteme entegre olma hususundaki tereddütlerinin giderilmesi ve sisteme olan güveni artırmak konusunda büyük bir öneme haizdir.
Bu itibarla, kamu nakit yönetiminin etkinliğinin artırılmasını teminen, kapsamdaki tüm kurumlar ile bunlara ait tüm mali kaynakların THKH uygulamasına alınması için Bakanlıkça gerekli işlemlerin yapılması, uygulamaya dahil edilemeyen kamu idareleri veya hesaplara ilişkin olarak da mevzuatta açıkça kriterlere yer verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan İşlem
Açıklama
Muhasebe Kayıtlarının Mali
Yılın Bitiminden Sonra da
Yapılmaya Devam Edilmesi
2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Avukatlık Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına İlişkin Yasal ve Sistemsel Sorunların Vekâlet Ücretlerinin Takip ve Dağıtımını Güçleştirmesi 2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Hazine Geri Ödeme Garantisi ve Üstlenim Süreçlerine İlişkin Kontrol ve Değerlendirmelerde Eksiklikler Bulunması 2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Kullanım Süresi Sona Eren Hibe Anlaşmalarının Koşullu Yükümlülük Olarak Takibine Devam Edilmesi 2020 Kısmen Yerine
Getirildi.
Kamu İdaresince düzeltmeler yapılmakla birlikte halen teyit edilmemiş ve muhasebede takip edilen hibe anlaşmaları yer aldığından bu husus 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Hazineye Ait Madeni Para, Madalyon ve Madalya Arşivinin Taşınır ve Muhasebe Sistemlerinde İzlenmemesi 2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Türev Ürün İşlemlerine İlişkin Faiz Gelir ve Giderlerinin Muhasebe Kayıtlarına Hatalı Aktarılması 2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Avukatlık Vekâlet Ücretlerine
İlişkin Muhasebe Kayıtlarının
Hatalı Tutulması
2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
KİT’lerden Avans Olarak Tahsil
Edilmesine Karar Verilen
Temettü Tutarlarının Avans Şeklinde
Muhasebeleştirilmemesi
2020 Kısmen Yerine
Getirildi.
2014’te EÜAŞ’tan alınan avans temettü dışında diğer temettü kayıtları 2021 yılında düzeltilmiştir.
Ancak EÜAŞ’tan alınan avansa ilişkin muhasebe kaydı 2022 yılında
yapıldığından 2021 yılı mali tabloları hatalı bilgi içermektedir.
Takipli Alacağa Dönüşen İdari Para Cezalarının Bakanlık Mali Tablosunda Raporlanması 2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
İlama Bağlı Ödemelerin ve
Muhasebe Kayıtlarının
Zamanında Yapılmaması
2020 Yerine
Getirilmedi.
2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
DARPHANE VE DAMGA MATBAASI
DÖNER SERMAYESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 46
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 52
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 52
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 52
DENETİM GÖRÜŞÜ 53
DENETİM BULGULARI 53
EKLER 63
T.C. Sayıştay Başkanlığı
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2021 Yılı Özet Bilanço Tablosu 50
Tablo 2: 2019-2020-2021 Yılları Karşılaştırmalı Gelir Tablosu 50
Tablo 3: Kısımlara Bölünerek Yapılan Mal Alımlarına İlişkin Tablo 61
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Stoklarda Bulunan Altın ve Gümüşlerin Mali Tablolarda Gerçeğe Uygun Değeriyle Gösterilmemesi
Müşteriler Tarafından Getirilen Altınlardan Ayni Olarak Tahsil Edilen Baskı Bedellerinin Gelir Kaydedilmemesi ve Gelir Fazlasının Hazineye Aktarılamaması
Yarı Mamul/Mamul Niteliğindeki Altınların İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenmesi
B. Diğer Bulgular
1. Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermayesinin İşletilmesi Başta Olmak Üzere Görev Alanını İlgilendiren Konulara İlişkin Yönetmeliklerin Çıkarılmaması
2. Mal Alımlarının Kamu İhale Kanunu’nda Öngörülen İhale Usulleri Yerine Kısımlara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilmesi
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşudur. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü emrine döner sermaye tahsis edilmiş ve bu döner sermayeden görevlerin yerine getirilmesi amacı ile gerek duyacağı harcamaları yapmaya Genel Müdürlük yetkili kılınmıştır.
Genel Müdürlük, 2996 sayılı Maliye Vekaleti Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun çerçevesinde 1983 yılına kadar Maliye Bakanlığının ana hizmet birimi olarak görev yapmıştır. Hazine birimlerinin 1983 yılında Maliye Bakanlığı bünyesinden ayrılarak Başbakanlığa bağlı Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı haline getirilmesiyle birlikte Genel Müdürlük de anılan Müsteşarlığa bağlanmıştır. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı, ayrı bütçeli bir genel müdürlük olarak görevini yürütmüştür. Ancak Anayasada yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 234 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün teşkilatlanmasına ilişkin hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. Genel Müdürlük, Hazine ve Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşu olarak 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden yapılandırılmıştır.
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne ilişkin bölümünün 104- 115’inci maddelerinde düzenlenmiştir. Genel Müdürlüğe tahsis edilen Döner Sermaye ise 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 116 ve 117’nci maddelerinde tanımlanmıştır.
Genel Müdürlüğün görevleri Kararname’nin 106’ncı maddesinde;
(Değişik:RG-29/3/2022-31793-CK-96/2 md.) Kanunlar gereğince tedavüle
çıkarılması kararlaştırılan madeni para ve madeni hatıra paraları basmak, dağıtımını yapmak ve madeni hatıra paraları satmak,
Cumhuriyet altın sikkeleri ile Cumhuriyet ziynet altınlarını basmak ve satmak,
Resmî kuruluşlarca hatıra madalyonu mahiyetinde olmayıp belirli amaçlarla belirli kişilere dağıtılan madalyaları imal etmek,
ç) (Değişik:RG-29/3/2022-31793-CK-96/2 md.) Kıymetli madenlerden ve kıymetli taşlardan mamul süs ve ziynet eşyalarının kontrollerini yapmak, yaptırmak, ticaretini düzenlemek amacı ile standartlar belirlemek, kıymetli maden ve madeni para sahteciliği ile ilgili laboratuvar ve analiz çalışmaları yapmak,
Resmî mühürleri imal etmek ve resmî mühür sicilini tutarak resmî mühür beratlarını tanzim etmek,
Hazinenin para, madalyon ve madalya arşivini oluşturmak,
(Değişik:RG-29/3/2022-31793-CK-96/2 md.) Devlet gelirlerinin tahsilinde
kullanılan harç pullarını, 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanununa tabi değerli kâğıtlar ile güvenlikli basımı gerektiren diğer belgeleri basmak, bastırmak ve dağıtımını sağlamak,
(Değişik:RG-29/3/2022-31793-CK-96/2 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarınca usul ve esasları belirlenmek suretiyle kullanılma mecburiyeti getirilen özel etiket ve işaretlerle takip edilmesi öngörülen ürünler için bu kurum ve kuruluşların talebi üzerine izleme sistemlerinin kurulması ve işletilmesiyle ilgili işleri yapmak veya yaptırmak,
ğ) (Ek:RG-29/3/2022-31793-CK-96/2 md.) Kıymetli madenlerden ürün üretmek, ürettirmek, satmak ve dağıtımını yapmak, Hazineye intikal eden ve Darphane ve Damga Matbaası Saymanlık Müdürlüğünün hesaplarında kayıtlı bulunan kıymetli maden, kıymetli taş ve kıymetli ürünler gibi menkul malların saflaştırılması, dönüştürülmesi ve satış yoluyla elden çıkarılması ile ilgili işlemleri yapmak veya yaptırmak,
(Ek:RG-29/3/2022-31793-CK-96/2 md.) Bakan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak
olarak belirlenmiştir.
Kararname’nin 117’nci maddesinde Genel Müdürlük emrine, söz konusu bölümde yazılı görevlerin yerine getirilmesi amacıyla, sermaye tahsis edilerek bir döner sermaye hesabı tanımlanmış ve Genel Müdürlük bu döner sermayeden görevlerin yerine getirilmesi amacı ile gerek duyacağı harcamaları yapmaya yetkili kılınmıştır.
Dolayısıyla Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü ikili bütçe yapısına sahiptir. Genel Müdürlük, Kararname’nin 106’ncı maddesinde sayılan görevlerini yerine
getirmek üzere, Bakanlık bünyesinde Genel Bütçeden ve Döner Sermaye Hesabından gerek duyulan harcamaları yapmaktadır. Ancak görevlerin yerine getirilmesi amacı ile gerek duyulacak yatırım projeleri, bina ve tesis yapımı ile ilgili olarak yapılacak harcamalar için Hazine ve Maliye Bakanlığından izin alınması gerekmektedir. Bu yolla edinilen gayrimenkuller döner sermayeye tahsis edilmek kaydıyla Hazine adına tescil edilmektedir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü; Genel Müdürlük ve Genel Müdürlüğe bağlı hizmet birimlerinden oluşmaktadır.
Genel Müdür, Genel Müdürlüğün en üst amiridir ve Genel Müdürlük hizmetlerinin mevzuata, kalkınma planları ve yıllık programlara uygun olarak verilen direktifler doğrultusunda yönetmekle, Genel Müdürlük faaliyet alanına giren konularda, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir. Hizmet birimlerinin yönetim ve koordinasyonunda Genel Müdüre yardımcı olmak üzere iki Genel Müdür Yardımcısı atanmıştır.
Genel Müdürlüğün hizmet birimleri şunlardır:
Darphane Dairesi Başkanlığı,
Damga Matbaası Dairesi Başkanlığı,
Uygulama Dairesi Başkanlığı,
ç) Bandrollü Ürün İzleme Sistemleri Dairesi Başkanlığı,
Kalite Güvence Dairesi Başkanlığı,
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı,
Personel Dairesi Başkanlığı,
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,
ğ) Döner Sermaye Saymanlığı.
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 117’nci maddesine göre, Genel Müdürlüğe görevlerin yerine getirilmesi amacıyla sermaye tahsis edilerek bir döner sermaye hesabı tanımlanmıştır. Dolayısıyla Döner Sermayenin, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünden ayrı bir teşkilat yapısı bulunmamaktadır.
Hazine ve Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşu olan Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünde yılsonu itibarıyla maaşları Genel Bütçeden ödenen 139 memur, ücretleri Döner Sermaye Hesabından ödenen 280 işçi olmak üzere toplam 419 personel istihdam edilmektedir.
Mali Yapı
Genel Müdürlüğe 234 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile tahsis edilen döner sermaye 20.000,00 TL olup, bu miktar 92/3614 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 40.000,00 TL’ye çıkarılmıştır. Ayrıca 234 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 16’ncı maddesi (4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 117’nci maddesi) uyarınca döner sermayeden elde edilen ve her yılsonunda kullanılmayan gelirin tahsis olunan sermayeye eklenmesi suretiyle, Döner Sermayenin sermayesi 80.000,00 TL’ye ulaşmıştır. 29.3.2022 tarih ve 31793 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 96 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile de Darphanenin döner sermayesi 150 milyon TL’ye çıkarılmıştır.
Döner Sermayenin mali işlemleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirilmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca Tekdüzen Hesap Planı ve Muhasebe Sistemi uygulanmaktadır. Döner Sermayenin muhasebe hizmetleri, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 116’ncı maddesi gereğince Döner Sermaye Saymanlığı tarafından yürütülmektedir.
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Döner Sermayesinin 2021 yılı için 80.000,00 TL sermayesi olup 2021 yılı bilançosunun toplam aktif büyüklüğü 990.595.201,11 TL’dir.
Döner Sermaye Hesabının 2021 yılı özet bilançosu aşağıdadır.
Tablo 1: 2021 Yılı Özet Bilanço Tablosu

Aktif (Varlıklar) 31.12.2021
(TL)
Pasif (Kaynaklar) 31.12.2021
(TL)
I. Dönen Varlıklar 974.971.351,31 I-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 93.056.533,57
II. Duran Varlıklar 15.623.849,80 II-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 28.604851,36
IlI-Özkaynaklar 868.933.816,18
Aktif (Varlıklar) Toplamı 990.595201,11 Pasif (Kaynaklar) Toplamı 990.595201,11

Döner Sermayenin net satışları 2.517.252.426,78 TL, satışların maliyeti 1.999.949.900,43 TL olup brüt satış karı 517.302.526,35 TL’dir. Gelir tablosunda yılsonu itibarıyla tahakkuk eden dönem net karı toplamı 211.462.370,34 TL’dir.
Döner Sermaye Hesabının 2019-2020-2021 yılları karşılaştırmalı gelir tablosu aşağıda yer almaktadır.
Tablo 2: 2019-2020-2021 Yılları Karşılaştırmalı Gelir Tablosu

2019 Yılı Tutarı
(TL)
2020 Yılı Tutarı
(TL)
2021 Yılı Tutarı
(TL)
A. Brüt Satışlar 640.310.788,26 854.194.225,88 2.518.664.180,14
B. Satış İndirimleri ( -) 377.376,62 610.648,78 1.411.753,36
C. Net Satışlar 853.583.577,10 2.517.252.426,78
D. Satışların Maliyeti ( -) 356.674.418,23 628.992.490,63 1.999.949.900,43
BRÜT SATIŞ KARI VEYA ZARARI 283.258.693,41 224.591.086,47 517.302.526,35
E. Faaliyet Giderleri 111.367.530,72 129.056.403,50 313.683.579,34
FAALİYET KARI VE ZARARI 171.891.162,69 95.534.682,97 203.618.947.01
F. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar 1.281.766,80 2.695.696,60 6.832.277,28
G. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar ( -) 12.643,65 383.435,04 10.995,54
H. Finansman Giderleri (-) 0 0 0
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 173.160.285,84 97.846.944,53 210.440.228,75
I. Olağan Dışı Gelir ve Karlar 4.102.138,17 189.822,09 1.337.837,33
J.Olağandışı Gider ve Zararlar ( -) 137,07 4.442.978,80 315.695,74
DÖNEM KARI VEYA ZARARI 177.262.286,94 93.593.787,82 211.462.370,34
K. Dönem Karı Vergi ve Diğ.Yas.Yük.Karşılıkları ( -) 0 0 0
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 177.262.286,94 93.593.787,82 211.462.370,34

Muhasebe ve Raporlama Sistemi
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 116’ncı maddesine göre; Döner Sermaye Hesabının, maliyet muhasebesine imkân verecek bir muhasebe yönetmeliğine göre tutulması gerekmekte olup Döner Sermaye Saymanlığı, muhasebe işlerini yapmak ve dönem sonu hesaplarını düzenleyerek ilgili mercilere sunmakla görevli kılınmıştır. Her mali yılın bitiminden itibaren hazırlanacak bilanço ve ekleri ile bütün gelir ve gider belgeleri denetim için Sayıştay Başkanlığına, bilanço ve eklerin onaylı birer örneği de Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmektedir.
Döner Sermayenin bütçe işlemleri, 5018 sayılı Kanun’un geçici 11’inci maddesi uyarınca, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmektedir. Saymanlığın mali işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde İdare tarafından geliştirilen Üretim Yönetim Sistemi adlı muhasebe bilgi sistemi kullanılmaktadır. Veriler aynı zamanda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemine de aktarılmaktadır. Ancak Üretim Yönetim Sisteminin üretime yönelik muhasebe modülünün Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemine entegrasyonu bulunmadığından her iki sistemin birlikte kullanılmasına devam edilmektedir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile anılan Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
Birleştirilmiş veriler defteri,
Geçici ve kesin mizan,
Bilanço,
Gelir tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi
kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermayesi 2021 Yılı 52 Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermayesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.