|
ÖZET: Üniversitenin Tek Hazine Kurumlar Hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından değerlendirilen mali kaynakların, 135 No.lu Alacaklar Hesabında değil, 102 No.lu Banka Hesabında raporlandığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların varlıkların niteliği hakkında yanıltıcı bilgiler sunmasına yol açmaktadır. Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulama Yönetmeliği gereğince, Üniversite adına yapılan tahsilatlar Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) hesaplarına aktarılmakta ve ihtiyaç duyulan tutarlar sistem üzerinden bildirilerek TCMB tarafından ilgili hesaplara aktarılmaktadır.
Denetimlerde, 14.926.742,03 TL tutarındaki kaynağın 135 No.lu hesapta değil, 102 No.lu hesapta takip edildiği görülmüştür. Bu durum, Üniversitenin doğrudan tasarrufunda olmayan varlıklar hakkında yanıltıcı bilgi sunmaktadır. Yıl sonu itibarıyla, belirtilen süreçlerin sağlıklı yürütülmemesi nedeniyle ödenmeyen tutarlar bir sonraki yıla aktarılmıştır. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, 102 No.lu hesapta takip edilen bakiyenin bir kısmının kiracılardan gelen kira gelirleri olduğu belirtilmiş, ancak bu gelirlerin yatırıldığına dair bir muhasebe kaydı bulunmamıştır. Ayrıca, 109 No.lu Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında takip edilmesi gereken tutarın yanlışlıkla 102 No.lu hesapta yer alması, 135 No.lu hesaba aktarılması gereken bakiye bilgisinin de hatalı bildirilmesine neden olmuştur. Bu durum, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 73/B maddesine aykırılık teşkil etmektedir. |
BULGU: Tek Hazine Kurumlar Hesabına Aktarılan Mali Kaynakların Hatalı Hesapta Raporlanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin Tek Hazine Kurumlar Hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklarının, 135 Tek Hazine Kurumlar Hesabının Alacaklar Hesabında değil de İdarenin bankadaki hazır değerlerinin takip edildiği 102 Banka Hesabında raporlandığı ve bu nedenle mali tabloların söz konusu varlıkların niteliğine ilişkin hatalı bilgi sunduğu görülmüştür.
Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulamasına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca Üniversite adına yapılan tahsilatlar, değerlendirilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdindeki hesaplarına aktarılmaktadır. Söz konusu kaynaklardan ihtiyaç duyulan tutarlar sistem üzerinden Bakanlığa bildirilmekte ve Bakanlıkça hazırlanan günlük nakit aktarım programına istinaden TCMB tarafından kurum tek idare ödeme hesaplarına aktarım yapılmaktadır.
Tek Hazine Kurumlar Hesabı kapsamında değerlendirilmek üzere Hazine hesaplarına aktarılan tutarlar ile tek hazine kurumlar hesabından kurum tek idare hesaplarına yapılan aktarımlar, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 73/B maddesi hükmü uyarınca, 135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar hesabında takip edilmektedir.
Hazır değerler hesap grubu ise anılan Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde, nakit olarak veznede veya bankada bulunan değerler ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevrilme imkânı bulunan varlıkları kapsayacak şekilde tanımlanmıştır. Söz konusu varlıklardan bankada bulunan paralar, anılan Yönetmelik’in 17’nci maddesi hükmü uyarınca 102 Banka Hesabında takip edilmektedir. Diğer bir ifadeyle bankada bulunan nakit varlıklar İdarenin istediği zaman kullanabileceği yani doğrudan tasarrufunda olan varlıklar olmasına karşın Tek Hazine Kurumlar Hesabı kapsamında değerlendirilen kaynaklar, ancak Üniversite-Bakanlık ve TCMB arasında yürütülecek süreçler sonunda kullanılabilir olacaktır. Dolayısıyla muhasebe kaydı da yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak söz konusu farkı yansıtacak şekilde yapılmalıdır.
Ancak yapılan denetimlerde; Tek Hazine Kurumlar Hesabı kapsamında Bakanlık tarafından değerlendirilen 14.926.742,03 TL’nin 135 No.lu hesapta değil de 102 No.lu hesapta takip edildiği görülmüştür. Yukarıda da ifade edildiği üzere 135 No.lu hesapta takip edilen tutarlar hazır değerlerden farklı olarak Üniversitenin doğrudan tasarrufunda olmayan varlıklara ilişkin bilgi sunmaktadır. Nitekim yıl sonu itibarıyla İdarenin 14.926.742,03 TL tutarında kaynağı olmasına karşın yukarıda yer verilen süreçler sağlıklı şekilde yürütülemediğinden ödeme emri talimatı verilip ödenmeyen tutarlar, sonraki yıl hesaplarına aktarılmıştır.
Kamu idaresince verilen cevapta 102 No.lu hesapta takip edilen bakiyenin 6.545.530,63 TL’sinin Üniversite kiracılarının 30-31.12.2024 tarihinde yatırdıkları kira gelirleri, 8.217.559,98 TL’sinin ise POS hesapları bakiyesi olduğu bilgisi verilmiştir. Ne var ki kira gelirlerinin 30.12.2024 veya 31.12.2024 tarihinde yatırıldığına dair bir muhasebe kaydı bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında takip edilmesi gereken tutarın 102 No.lu hesapta takip edilmesi sonucu 135 No.lu hesaba aktarılması gereken bakiye bilgisi doğru şekilde bildirilmemiştir.
Sonuç olarak; Üniversitenin hazır değerlerinde 135 No.lu hesaba aktarılmayan tutar bulunması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 73/B maddesi hükmüne aykırılık teşkil etmektedir.