|
ÖZET: **BULGU: Tek Kaynaktan Temin Edilen Hizmetlere İlişkin Araştırmaların İhmal Edilmesi**
2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 4734 sayılı Kanun’un 22. maddesinin (a) bendi çerçevesinde gerçekleştirilen alımlarda, tek kaynaktan temin edilen hizmetlere yönelik gerekli araştırmaların yapılmadığını ortaya koymuştur. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.1.1.5. maddesi uyarınca, bu tür alımlarda ihtiyaçların neden yalnızca belirli bir gerçek veya tüzel kişiden karşılanması gerektiği detaylı bir şekilde açıklanmalı ve ilgili belgelerle desteklenmelidir. Ayrıca, fiyat araştırmalarının gerçekleştirilmesi ve ihtiyaç duyulan mal veya hizmetin niteliklerinin net bir şekilde tarif edilmesi zorunludur. Denetimler sonucunda, idarelerin tek kaynaktan hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırması yapmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, piyasa fiyat araştırmasının nasıl yapılacağına dair açıklamalar, ilgili formun dipnotlarında yer almaktadır. Ödeme süreçlerinde, benzer mal veya hizmetleri temin eden diğer kamu ve özel tüzel kişiliklerin fiyatları, geçmiş alım bedelleri ve güncel döviz kurları gibi unsurlar dikkate alınmalıdır. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 22. maddesinin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki alımlarda, mevzuatın öngördüğü detaylı araştırmaların yapılması, açıklayıcı bilgilerin formlara eklenmesi ve bu bilgilerin dayanağı olan belgelerin sunulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Tek Kaynaktan Temin Edilen Hizmetlere İlişkin Mevzuatın Öngördüğü Araştırmaların Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (a) bendi kapsamında yapılan alımlarda, mevzuat gereği düzenlenen tek kaynaktan temin edilen hizmetlere ilişkin alımlarda gereken detaylı araştırmaların yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.1.1.5’inci maddesinde; 04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İhale Uygulama Yönetmeliklerinde 4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında idarece yapılacak alımlarda kullanılmak üzere “4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin (a), (b), (c) Bentleri Kapsamında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere İlişkin Form” un yer aldığı belirtilmiştir.
Buna göre ihtiyacın gerçek veya tüzel tek kişiden yapılma sebeplerinin ayrıntılı şekilde ortaya koyulacağı, Kanun’un 22’nci maddesinin ilgili bentlerinde belirtilen hükümlerin uygulanabilir olmasını sağlayan sebeplerin detaylı olarak yazılacağı, bunlara ilişkin belgelerin de anılan forma ekleneceği belirtilmiştir.
Ayrıca ihtiyacın neden sadece özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişiden karşılanabileceğinin detaylı olarak yazılacağı, fiyat araştırması yapılacağı, ihtiyaç konusu mal veya hizmetin niteliklerinin tarif edileceği ve bu hususlara ilişkin bütün belgelerin ilgili forma ekleneceği hükme bağlanmıştır.
4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin (a), (b), (c) Bentleri Kapsamında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere İlişkin Form’un dipnotlarında piyasa fiyat araştırmasının ne şekilde yapılması gerektiği açıklanmıştır.
Dipnot açıklamalarına göre ödeme sürecinde yapılması gereken piyasa fiyat araştırması; aynı malı veya hizmeti ilgili tek kaynaktan alan diğer kamu/özel tüzel kişiliklerine veya gerçek kişilere satış fiyatı, aynı mal veya hizmet daha önce ilgili tek kaynaktan alındıysa daha önceki alım bedelinin, tedavüldeki Türk parası cinsinden ise Üretici Fiyat Endeksi kullanılarak, döviz cinsinden ise tespit tarihinde geçerli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Döviz Alış Kuru üzerinden güncellenmesi sonucu ortaya çıkacak fiyat, ilgili tek kaynaktan istenen proforma fatura fiyatı, Ticaret Odası, Sanayi Odası veya Meslek Odasından ve varsa üretim ve/veya satış yapan kurum ve kuruluşlardan alınan fiyat ve ilgili tek kaynağın internet veya sair şekilde ilan ettiği katalog fiyat tarifesi esas alınmak suretiyle yapılmalıdır.
Denetimlerde, İdare tarafından tek kaynaktan hizmet alımlarında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere İlişkin Form’un dipnot açıklamalarına göre piyasa araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli tedbirlerin alınacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; Kanun’un 22’nci maddesinin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında yapılan alımlarda mevzuatın öngördüğü ayrıntıda tüm araştırmaların yapılması, açıklayıcı bilgilerin söz konusu formlara eklenmesi ve bu bilgilere dayanak teşkil eden belgelerin forma eklenmesi gerekmektedir.