Teklifler alındıktan sonra, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığının anlaşılması durumunda, ihalenin iptal edilip edilemeyeceği (KİK)

25.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[06.03].(0258)./2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 11.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “90 Kişiyle Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak idarenin ihalenin iptaline dair kararı üzerine, Burakcan Otomotiv İnşaat Tem. Turz. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 18.02.2011 tarih ve 9539 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede geçerli teklif veren diğer isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemesinden dolayı teklifinin reddedilmesi ve tekliflerinin idarece güncellenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan uygun bulunmaması nedenleriyle ihalede başka da teklif bulunmadığı belirtilerek ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

            Yapılan incelemede,  idarenin ihalenin iptaline ilişkin gerekçesinin “ihalede geçerli teklif veren diğer isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemesinden dolayı teklifinin reddedilmesi ve geçerli tek teklif ise idarelerince hatalı hesaplanan yaklaşık maliyetin güncellenmesi neticesinde elde edilen tutarın üzerinde olduğundan bu teklifin uygun bulunmaması nedenleriyle ihalede geçerli başka teklif bulunmadığı, bu bağlamda ihalenin iptal edilmesi gerektiği” şeklinde olduğu görülmüştür.

          İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin adının; “90 Kişiyle Genel Temizlik ve İlaçlama Hizmet Alımı” miktarı ve türünün ise şartname ekinde;

            Şeklinde belirtildiği,

            19 uncu maddesinden, teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı,

            48 inci maddesinden işe sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 gün içinde başlanacağı ve işin süresinin 730 gün olduğu,

            Görülmüştür.

            Yapılan inceleme neticesinde; 22.11.2010 tarihli ilk ihale komisyon kararı ile ihalenin Teknik Güvenlik Tem. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Gökhan Yemek. Hiz. Bilgi Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, bu karar üzerine, başvuru sahibinin; karsız yaklaşık maliyetin altında ve yaklaşık maliyete göre düşük teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarece şikayet başvurusunun reddedilmesinden sonra Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine Kurulun 10.01.2011 tarihli ve 2011/UH.II-159 sayılı Kararı ile başvuru sahibinin başvurusu yerinde bulunularak düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, idarece anılan karar doğrultusunda teklifi sorgulamaya tabi tutulan ihale uhdesinde kalan isteklinin süresi içerisinde açıklama yapmaması üzerine bu istekliye ait teklifin reddedildiği,

Diğer taraftan, 3.388.335,87 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin hesabında % 8 oranında firma karı öngören idarenin, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 2010/43 sayılı Genelgesinde yer alan ve Bakanlığa bağlı idarelerce gerçekleştirilecek hizmet alımı ihalelerinde firma karının %  5 oranını geçmemek kaydıyla belirleneceğine dair hüküm doğrultusunda yaklaşık maliyeti ([3.388.335,87/1,08]x1,05=) 3.294.215,44 TL olarak güncellediği ve güncellenen yaklaşık maliyetten daha yüksek bir bedeli teklif eden başvuru sahibine ait teklifin (3.321.250,50 TL) Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3.1 inci maddesi uyarınca uygun bulunmamasına ve son tahlilde başka da teklif bulunmadığından ihalenin iptaline karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyete dair belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyetin işçilik maliyeti için İşçilik Hesaplama Modülü kullanılmak suretiyle elde edilen tutarlar, giyim ve temizlik malzemesi maliyetleri için ise yapılan piyasa araştırması sonucunda bulunan tutarlar esas alınarak hesaplandığı ve yaklaşık maliyet hesaplanırken % 8 yüklenici karı öngörüldüğü görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında ise; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü bulunmakta olup, anılan fıkra hükmünden, hizmet işinin niteliği dikkate alınarak kar oranını belirlenmesinin % 20 oranını geçmemek kaydıyla idarelerin takdirine bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının “Hizmet Alımlarında Çalıştırılacak İşçi Sayısının Tespiti ve Öngörülecek Ücretler-3” konulu 2010/43 sayılı Genelgesinin 3 üncü maddesinde, 12.05.2009 tarihli ve 2009/32 sayılı Genelgeden bahisle, zikredilen Genelgede yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü doğrultusunda hizmet alımı işlerinde % 8 oranını geçmemek üzere kar oranını belirlenmesinin işin niteliğine göre Bakanlığa bağlı idarelerin takdirinde olduğunun belirtildiği; ancak, bahse konu hususun yeniden değerlendirilmesi neticesinde, yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kar oranının % 5’i geçmeyecek şekilde uygulanmasının uygun olacağı, başka bir ifadeyle, yeni durumda % 5 oranını geçmemek üzere kar oranını belirlenmesinin işin niteliğine göre idarelerin takdirinde olduğu hususları yer almaktadır.

İhale komisyonu yukarıda aktarılan Genelge uyarınca yaklaşık maliyetini güncellemiş ([3.388.335,87/1,08]x1,05= 3.294.215,44 TL) ve başvuru sahibine ait teklif, güncellenmiş yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3 üncü maddesinin 16.3.1 nci alt maddesinde;

“Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.” şeklinde yer alan açıklamaya istinaden ihalenin iptal edilmesine karar vermiştir. Bu kararın verilmesinde, idareyi hukuken bağlayan ve aksine yapılacak işlemlerin idari yaptırımları olan Bakanlık Genelgesine uygun işlem tesis edilmesi gerekliliğinin rol oynadığı anlaşılmaktadır.

Ancak, 4734 sayılı Kanunun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir… hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir.” hükmü,

Bulunmakta olup, anılan mevzuat hükümlerinden, ihale yapılmadan önce her türlü fiyat araştırması yapılmak suretiyle yaklaşık maliyetin katma değer vergisi hariç hesaplanacağı, yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan endeksler üzerinden güncelleneceği anlaşılmaktadır.

Zikredilen mevzuat hükümlerinin, Bakanlık Genelgesi gibi idareyi hukuken bağladığı ve normlar hiyerarşisine göre Genelgeye göre öncelikle uygulanması gerektiği dikkate alındığında, ihale komisyonunca ihale ilan tarihinden sonra yaklaşık maliyetin güncelleyemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Ancak, yapılan incelemeden idarece yaklaşık maliyetin anılan Genelge dikkate alınmayarak hatalı olarak hesaplandığının anlaşıldığı ve yaklaşık maliyetin tekliflerin değerlendirilmesinde önemli bir faktör olması nedeniyle teklifler alındıktan idarelerin yaklaşık maliyetin yanlış bir şekilde hesaplandığını fark etmeleri durumunda bu gerekçeyle ihalenin iptaline karar verebilecekleri hususları birlikte dikkate alındığında, ihalenin iptal gerekçesi kapsamında bu hususun da yer aldığı görüldüğünden, idarenin ihalenin iptaline ilişkin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Netice itibariyle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.