Teklifler yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen, benzer alımlarla kıyaslama yapılarak tekliflerin yüksek olduğu değerlendirmesi ile ihalenin iptal edilip edilemeyeceği (KİK)

11.04.2007 tarih ve 08.08.10.0022/2007-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            İller Bankası Genel Müdürlüğü Harita Daire Başkanlığı’nca 14.11.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Atayurt/Mersin Sayısal Halihazır Harita İşi” ihalesine ilişkin olarak Ezgi Harita  müh. San. Tic. Ltd. Şti-Tuna Müh. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.03.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.03.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  03.04.2007 tarih ve 10030 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

Başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu kararı üzerine idarece 07.02.2007 tarihinde iptal edildiği ancak idarenin iptal işleminde tespit edilen aykırılıklar nedeniyle ihalenin iptaline ilişkin işlemin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin “İhale komisyonu kararı üzerine idareye verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir.” hükmü doğrultusunda “ihaleye katılan istekliler tarafından teklif edilen bedellerin benzer yörelerde ihalesi yapılan diğer işler için teklif edilen bedellerle kıyaslandığında yeterli olmadığı” gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, bu gerekçe ile ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca idarenin 09.02.2007 tarihli yazısı ile ihalenin ihale yetkilisi tarafından tüm tekliflerin geçersiz olması nedeniyle iptal edildiğinin bildirdiği, 23.02.2007 tarihli yazıda ise ihale komisyonu kararı ve makam oluru ile iptal edildiğinin bildirildiği, bunun da çelişkili olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin 07.02.2007 tarihli kararı ile ihale iptal edildiğinden, esasın incelenmesi ihale sürecini sona erdiren bu işlemle sınırlı olarak yapılmıştır.

06.02.2007 tarihli ihale komisyon kararı ile Ezgi+Tuna ortak girişiminin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu belirlenmekle birlikte “istekliler tarafından teklif edilen bedellerin, benzer yörelerde ihalesi yapılan diğer işler için teklif edilen bedellerle kıyaslandığında, yeterli olmadığı kanaatine varılarak ihalenin iptal edilmesine oyçokluğu ile karar verilmiştir.

Daha sonra ihale komisyonu başkanı imzasını taşıyan 07.02.2007 tarihli yazı ile aynı gerekçe ile ihalenin iptali hususu ihale yetkilisinin onayına sunulmuş ve aynı tarihte ihalenin iptali kararı ihale yetkilisince onaylanmıştır.

            İdare tarafından gönderilen ihale dosyası içinde Ezgi firmasına kesinleşen ihale kararın bildirimine ilişkin 09.02.2007 tarihli iki belge bulunmakta olup, ilkinde “ihale, ihale yetkilisi tarafından tüm tekliflerin geçersiz olması nedeniyle iptal edilmiştir.” ifadesi ve ikinci belgede üzerinde düzeltme yapılmış haliyle “ihale, komisyon kararı üzerine, bütün teklifler reddedilerek iptal edilmiştir.” ifadesi yer almaktadır.

Firmanın 20.02.2007 tarihli yazısı ile idareden iptalin gerekçelerinin 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca bildirilmesi istenilmiştir.

İdarenin 23.02.2007 tarihli yazısı ile Kanunun 39 uncu maddesinin “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir.” İbaresi doğrultusunda, ihaleye katılan istekliler tarafından, teklif edilen bedellerin, benzer yörelerde ihalesi yapılan diğer işler için teklif edilen bedellerin, benzer yörelerde ihalesi yapılan diğer işler için teklif edilen bedellerle kıyaslandığında yeterli olmadığı gerekçesiyle, ihale komisyonu kararı ve makam oluru ile iptal edilmiştir.” şeklinde bildirim yapılmıştır.

Bunun üzerine firma tarafından 14.03.2007 tarihli dilekçe ile iptalin kanuna aykırı olduğu yönünde idareye şikayet başvurusunda bulunulmuş ve idarenin 21.03.2007 tarihli işlemi ile şikayet uygun bulunmamıştır.

            4734 sayılı Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde, “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü öngörülmüş olup ihalenin bu hüküm uyarınca iptal edildiği anlaşılmaktadır.

            Anılan hüküm uyarınca ihalenin iptali konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır.

            İhalenin iptali durumunda geçmişe yönelik olarak ihale işlemleri geçersiz sayılmış olmakta ve artık ortada bir ihaleden ve ihaleye ilişkin bir süreçten bahsetme olanağı kalmamaktadır. Bu durumda anılan işlemin ancak idari işlemin unsurları açısından hukuka aykırı olduğu iddiasıyla incelenmesi mümkün bulunmakta olup, bu tür uyuşmazlıklarda, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereği ölçütü dikkate alınarak kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi ve irdelenmesi gerekmektedir.

            İhale komisyonunca bütün tekliflerin geçerli olduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Ezgi firmasına ait teklif olduğu tespit edildikten sonra ihalenin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

            İhaleye katılan isteklilerin teklif ettiği bedeller incelendiğinde, söz konusu bedellerin yaklaşık maliyetin altında olduğu, buna rağmen idarece benzer yörelerle kıyaslama yaparak tekliflerin yeterli olmaması gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

            Açıklanan nedenlerle;

            İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.”

Hükmü öngörülmüş olup, ihalenin bu hüküm uyarınca ve “İstekliler tarafından teklif edilen bedellerin benzer yörelerde ihalesi yapılan diğer işler için teklif edilen bedellerle kıyaslandığında yeterli olmadığı..” gerekçesiyle iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Kuruma yapılan şikayet başvurusu üzerine çoğunluğun en avantajlı teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu itibarla iptal gerekçesinin yerinde olmadığı şeklindeki değerlendirmesiyle iptal işleminin iptaline karar verilmişse de; Kurumca yaklaşık maliyetin doğruluğu ve verilen tekliflerin gerçek piyasa şartlarına uygunluğu irdelenmeden idarenin iptal yönünde kullandığı takdire müdahale edilmemesi gerektiği görüşüyle ve şikayetin uygun bulunmadığı oyuyla karara katılmıyoruz.