Teklifte birden fazla iş deneyim belgesi sunulması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ve yasaklılık kararı verilmesine neden olur mu (KİK)

Karayolları Genel Müdürlüğü 10.Bölge Müdürlüğütarafından 09.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Bitüm  Depo Şefliği ve Bağlı Asfalt  Tesislerinin İşletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Reisler Nakliyat Tur. İnş. Tem. ve Org. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin 14.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.02.2013tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 01.03.2013tarih ve 7670sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/923sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif zarfında birden fazla iş bitirme belgesinin yer aldığı, iş deneyimine ilişkin değerlendirmenin uygun yapılıp yapılmadığına ilişkin iddialarına idare tarafından verilen cevabi yazıda değinilmediği,

2) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedel ile işin yapılma olasılığının bulunmadığı, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden değerlendirilmesi konusundaki iddialarının idare tarafından karşılanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

            Karayolları Genel Müdürlüğü 10.Bölge Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle 09.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan inceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde;

            “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Bitüm Depo Şefliği ve Bağlı Asfalt Tesislerinin İşletilmesi İşi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü” düzenlemesi,

7.5’inci maddesinde;

“7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur.

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30’den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.”düzenlemesi,

7.6’ncı maddesinde; “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Her Türlü Personel Ve Araç Çalıştırılması İşleri”düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde; “Bu iş bünyesinde çalıştırılacak yüklenici firma personelinin iş yeri Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Asfalt Bitüm Depo Şefliği sorumluluğundaki tüm sistemlerin ve müştemilatının işletilmesi işidir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde; “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (on iki ) aydır” düzenlemesi yer almaktadır.

09.01.2013 tarihinde yapılan inceleme konusu ihalede, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (637.800,00 TL) altında teklif veren (612.000,00 TL) istekli Özhancan Petrol Nak. Taah. Oto. Tur. Gıda İnş. Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 11.01.2013 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş ve uygun bulunarak 24.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmiş, başvuru sahibi istekli Reisler Nak. Tur. İnş. Tem. ve Org. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında birden fazla iş deneyim belgesi sunulmasına ilişkin olduğu, bununla birlikte idare tarafından, başvuru sahibinin şikayetine verilen cevabi yazıda, iş deneyimine ilişkin iddiaya değinilmediği, yalnızca ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak sunulduğunun değerlendirildiği bilgisine yer verildiği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde“… d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri….

ifade eder.” hükmü,

“İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

İstenilmesi zorunludur.”hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde; “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerinde, isteklilerce sunulacak iş deneyim belgelerine ilişkin olarak yukarıda yer alan düzenlemeler dışında, mevzuatta istekliler tarafından teklif kapsamında birden fazla iş deneyim belgesi sunulmasını yasaklayan bir hüküm bulunmadığı gibi, birden fazla iş deneyim belgesi sunulması durumunda hangi belgenin değerlendirmeye alınacağına ilişkin bir düzenleme de yer almamaktadır. Bu durumdan hareketle, istekliler tarafından birden fazla iş deneyimini gösterir belge sunulması durumunda, idareler tarafından, sunulan belgelerin mevzuat ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygunluğunun değerlendirilmesi, sunulan belgeler arasında mevzuatta ve ihale dokümanında aranılan koşullara uygun bir belge tespit edilmesi durumunda isteklinin iş deneyim kriterini sağladığının kabul edilmesi gerekmektedir.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Özhancan Petrol Nak. Taah. Oto. Tur. Gıda İnş. Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iki iş deneyim belgesi sunulduğu görülmüş olup, bu belgelerde aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir.

            İlk iş deneyimini gösterir belge olarak, Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.12.2012 tarihinde, sözleşme tarihi 23.03.2012, kabul tarihi 10.12.2012 olan “Astarlı Sathi Kaplama Onarım ve Yapım İşlerinde Kullanılmak Üzere Tüpraş (Yarımca) ve Orta Anadolu Rafinerilerinden Muhtelif Sabit Asfalt Tanklarına Bitüm Nakli Hizmet Alımı” işine ilişkin olarak anılan istekli adına düzenlenmiş, 2.610.124,53 TL belge tutarına sahip iş bitirme belgesi ile bu belgeye ilişkin yapılan işler listesi ve metraj ile hakediş icmalleri ile;

İkinci belge olarak, Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.05.2011 tarihinde, sözleşme tarihi 11.11.2010, kabul tarihi 09.05.2011 olan “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Kullanılacak Bitümlü Malzemelerin Kırıkkale ve Batman Rafinerilerinden Bitüm Depo Tesislerine Nakli” işine ilişkin olarak anılan istekli adına düzenlenmiş, 1.187.762,81 TL belge tutarına sahip yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından tutulan zarf açma ve belge kontrol tutanağında, ihaleye katılan iki istekliye ilişkin iş deneyim belgesi sütununda “uygun” ibaresine yer verildiği, iş deneyim belgesi güncelleştirme ve değerlendirme formunda yer alan bilgilerden, iş deneyim belgelerinin aşağıda görüleceği şekilde güncellendiği ve yeterli olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır:

Söz konusu belgeler üzerinde yapılan incelemede, belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunulduğu ve güncellenmiş tutarlarının doğru hesaplandığı belirlenmiştir. Dolayısıyla, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iki iş bitirme belgesinden Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olan yüklenici iş bitirme belgesinin dikkate alındığı, diğer iş deneyim belgesinin dikkate alınmadığı, iş deneyim kriterine ilişkin değerlendirmenin mevzuata uygun yapıldığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dilekçelerde yer alacak hususlara ilişkin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmış olup, aynı hususa, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında da yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin giderilebileceği belirtilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde; “…konu hakkında yapmış olduğumuzu şikayet başvurusu sonucu cevaben … şeklinde kısa bir açıklama ile cevaplandırılmıştır. Şikayet başvurumuzda bahsetmiş olduğumuz teklif zarfı içerisinde birden fazla iş bitirme belgesinin olması konusunda ise herhangi bir açıklama yapmamıştır.

Bu durum 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi ile idarelerin, ihalelerde eşit muamele ve güvenirliği sağlamakla sorumlu olduklarının belirtildiği “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesine aykırılık taşımaktadır.” ifadelerine yer verilmiş, “38’inci madde” göndermesi dışında aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bir iddiada bulunulmamıştır.

Başvuru sahibi tarafından, idareye verilen şikâyet başvuru dilekçesinde ise; “… Ancak yapmış olduğumuz maliyet hesaplamalarına göre Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Bitüm Depo Şefliği ve Bağlı Asfalt Tesislerinin İşletilmesi İşi İçin Özhancan Petrol Nak. Taah. Oto. Tur. Gıd. İnş. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin vermiş olduğu 612.000,00 TL bedel minimum maliyetin altında olması ve işin yapımında avantaj sağlanabilecek herhangi bir imalatın, ekipmanın bulunmaması nedeni ile bahse konu işin bu fiyatla yapılabilirliği açıklanamaz. Bu nedenle … aşırı düşük teklif savunmasının yeniden değerlendirilmesini;…” ifadelerine yer verilmiş, idare tarafından verilen cevabi yazıda ise, değerlendirmenin mevzuata uygun yapıldığı ve açıklamanın yeterli bulunduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, söz konusu başvuruda ise idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmediği dolayısıyla başvuru dilekçesinin 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının anılan hükmün onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedel ile işin yapılma olasılığının bulunmadığı, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden değerlendirilmesi konusundaki iddialarının idare tarafından karşılanmadığı” şeklinde dile getirdiği ikinci iddiası hakkında Kurulca, Kurul çoğunluğunca alınan karar ile, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “başvurunun reddi” yönünde karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen kararın “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kısmına katılmakla birlikte;

    Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

          4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

            İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 inci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının içeriği bilinemeyeceğinden), itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasına ilişkin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen kararın “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kısmına katılmakla birlikte, ikinci iddia yönünden başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesi ve içeriğinde, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve ikinci iddiası açısından dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin belirtilen iddialarının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği, yönündeki düşüncemizle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “başvurunun reddine” niteliğindeki karar gerekçesine katılmıyoruz.