BULGU: Teknik Şartname ile Belirlenen Kriterlerin Rekabeti Engelleyici Hususlar ve İfadeler İçermesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Teknik şartnamelerinde kamu ihale mevzuatı hükümlerine aykırı olarak rekabeti engelleyici hususlar ile belirli marka ve modelleri işaret eden özelliklere yer verilen mal alımlarının olduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’inci maddesinde;
“(■■■)
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir” hükmüne yer verilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere, teknik şartnamelerde verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak özellik ve tanımlamalara yer verilecek ancak rekabeti engelleyici hususlara yol açabilecek marka, model, menşei vb. ifadeler belirtilmeyecektir.
Yapılan inceleme neticesinde, alınması planlanan bilgisayar, tablet, televizyon, ses sistemi, akıllı saat, yazıcı, profesyonel video kamera gibi teknoloji ürünü aletlerin teknik özellikleri belirlenirken anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak belirli marka ve modeli işaret eden hususlara yer verildiği ve bu şekilde kapsamın daraltılarak teklif verebilecek istekli sayısının sınırlandırıldığı, mevzuatın öngördüğü rekabet ortamının oluşturulamadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden olan rekabet ilkesinin tesis edilmesi açısından, rekabeti engelleyecek şekilde marka ve modeli işaret eden ifadelere yer vermeksizin teknik şartnamelerin hazırlanması gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nin teknik şartnamelerinde, Kamu İhale Kanunu’na aykırı olarak rekabeti engelleyici hususlar ve belirli marka ile modelleri işaret eden özellikler bulunduğunu ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri gereği, ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı sağlanmalıdır. İnceleme sonucunda, teknoloji ürünlerinin teknik özelliklerinin belirlenmesinde mevzuata aykırı ifadelerin kullanıldığı ve bu durumun rekabet ortamını daralttığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, teknik şartnamelerin rekabeti engellemeyecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. |