|
ÖZET: Teknogirişim ve teknokent sermaye destekleri kapsamında, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yapılan indirimlerin mevzuatta belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un 3. maddesinin 5. fıkrası, bu desteklerin beyan edilen gelirin veya kurum kazancının belirli oranlarını geçmemesi gerektiğini ve yıllık 500.000 Türk lirasını aşamayacağını belirtmektedir. Benzer şekilde, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun geçici 4. maddesi de teknokent destekleri için yıllık 1.000.000 Türk lirası sınırını öngörmektedir.
2020 mali yılına ait kurumlar vergisi beyannameleri ve ekleri incelendiğinde, bazı mükelleflerin bu indirimleri mevzuatta belirtilen azami tutarların üzerinde kullandığı ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bu durumun risk kriteri olarak değerlendirilip, gerektiğinde ilgili mükellefler üzerinde vergi incelemesi yapılabileceğini ifade etmiştir. Sayıştay Denetim Raporları, 2019 ve 2020 yıllarında da benzer bulgulara yer vermiştir. Bu indirimlerin üst sınırları aşması, beyan edilen kazancın yanlış hesaplanmasına ve dolayısıyla kurumlar vergisinin eksik tahsil edilmesine yol açabileceğinden, risk kriterlerinin gözden geçirilmesi ve vergi kaybını önleyici kontrollerin hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Teknogirişim ve Teknokent Sermaye Desteklerine İlişkin Kurumlar Vergisi İndirimlerinde Mevzuatta Belirtilen Tutarların Aşılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Teknogirişim sermaye desteği ve teknokent sermaye desteğine ilişkin olarak kurumlar vergisi mükelleflerince indirim konusu yapılan tutarların mevzuatta öngörülen parasal sınırları veya oranları aştığı görülmüştür.
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; teknogirişim sermayesi desteğinden faydalananlara, bu desteğe konu projelerinin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin beyan edilen gelirin veya kurum kazancının yüzde onunu ve öz sermayenin yüzde yirmisini geçmemesi şartıyla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre beyan edilen gelirin ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacağı ve bu tutarın yıllık olarak 500.000 Türk lirasını aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı şekilde 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun geçici 4’üncü maddesinde; teknokent sermaye desteğine ilişkin olarak, yıllık 1.000.000 Türk lirasını aşmamak üzere, beyan edilen gelirin veya kurum kazancının yüzde onunu ve öz sermayenin yüzde yirmisini aşmayan kısımların 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre ticari kazancın ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacağı belirtilmiştir.
Ancak, 2020 mali yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannameleri ile beyanname eki gelir tablosu ve bilançoların incelenmesi neticesinde, kazancın bulunması halinde indirilecek istisna ve indirimlere ilişkin olarak bazı mükelleflerce, teknogirişim sermaye desteği ve teknokent sermaye desteği indirimlerinin yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerinde belirtilen azami sınırları aşacak şekilde yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda yer verilen hususların risk kriteri olarak dikkate alınmasının ve gerektiğinde ilgili mükellefler hakkında vergi incelemesi yapılmasının mümkün olduğu ifade edilmiştir.
Bu itibarla, 2019 ve 2020 yılları Sayıştay Denetim Raporlarında da yer verildiği üzere, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, teknogirişim ve teknokent sermaye destekleri kapsamında indirim konusu yapılan tutarların üst sınırları aşması, beyan edilen kazancın ve dolayısıyla kurumlar vergisi matrahının ve vergi tutarının hatalı hesaplanmasına ve kurumlar vergisinin olması gerekenden eksik tahsil edilmesi riskine yol açtığından risk kriterlerinin gözden geçirilmesi ve vergi ziyaını engelleyecek nitelikteki kontrollerin uygulamaya geçirilmesi önem arz etmektedir.