|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’si tarafından asfalt serimi gerçekleştirilen bölgelerden sökülen ya da diğer kamu idarelerinden hibe alınan kırık asfaltların depolanmasına rağmen muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür varlıkların izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Özellikle, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın, bir yıl veya faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların kaydını tutmak amacıyla kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, idarenin yeni imalatlar kapsamında sökülen veya hibe edilen asfaltları depoladığı ve bazı yolların yeniden asfaltlandığı, ancak bu süreçte gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu durumla ilgili olarak Fen İşleri Müdürlüğü ile görüşmeler yapıldığını ve değer tespit komisyonu oluşturulacağını bildirmiştir. Ayrıca, depolanan asfaltların muhasebe kayıtlarına alınması için gerekli işlemlerin yapılacağı ve gelecekte benzer hataların önlenmesi adına önlemler alınacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, asfalt sökümleri sonucu elde edilen kırık asfaltların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nda izlenmesi için gerekli muhasebe işlemlerinin yapılması önem arz etmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Tekrar Kullanılma Kabiliyeti Olan ve Depolanan Asfalt Kırıklarının Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından asfalt serimi yapılacak mahallerden sökülen veya diğer kamu idarelerinden hibe alınan kırık asfaltların depolanarak sonraki süreçte kullanıldığı halde muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “15 Stoklar” başlıklı 113’üncü maddesinde bu hesap grubunun, kurum ambar ve atölyelerinde; satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen mallar ile artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların izlenmesi için kullanıldığı, aynı Yönetmelik’in “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı Hesabın Niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde de bu hesabın, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinde, bir ekonomik değerin; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği ifade edilmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere İdare ambar ve atölyelerinde satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen mallar ile artık gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların değerlerinin takdir edilerek 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarece yeni imalatlar kapsamında sökülen veya diğer idarelerce hibe edilen kırık asfaltların depolandığı ve serimi yapılan bazı yollarda tekrardan bu asfaltların kullanıldığı halde depolamaya ilişkin herhangi bir muhasebe kaydına alınmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, konu hakkında Fen İşleri Müdürlüğü ile görüşmeler yapıldığı, sökülen veya diğer kamu idarelerinden hibe alınan kırık asfaltların depolanarak sonraki süreçte kullanılması durumunda çıkan değerin muhasebe kayıtlarına alınması için değer tespit komisyonu oluşturulacağı, belirlenen bedel üzerinden taşınır işlem fişi (varlık işlem fişi) ile 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedileceği, kullanıldığında ise çıkış işlemlerine ait muhasebe kayıtlarının yapılacağı, konu ile ilgili gereken hassasiyetin gösterileceği ve bu tip hataların olmaması için önlemlerin alınacağı ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından asfalt sökümleri sonucu elde edilerek depolanan asfalt kırıklarının 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenmesine yönelik muhasebe işlemlerinin yapılması gerekmektedir.