BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınan Geçiş Hakkı Bedellerinin İlçe Belediyelerine Aktarılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Mücavir alan içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapı veya şebekelerinde kullanılan kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin İdare tarafından ilçe belediyelerine aktarılmadığı görülmüştür.
Sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş haklarını, bu haklara ilişkin ücret tarifelerini, geçiş hakkını kullanacak işletmeciler ile geçiş hakkı sağlayıcılarının yükümlülüklerini kapsayan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik, 27.12.2012 tarihli ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 9’uncu maddesinde; geçiş hakkı sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücretinin, yine bu Yönetmelik’in ekinde yer alan Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunda belirtilen fiyatları aşamayacağı hüküm altına alınmıştır. İlk yıldan sonraki geçiş hakkı ücretlerinde ise bir önceki yıl geçiş hakkı ücretine en fazla Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyat Endeksi oranında artırım yapılması suretiyle tespit edileceği belirtilmiştir.
Söz konusu tablo incelendiğinde, büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde kalan ve büyükşehir belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler ile büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde kalan ve ilçe belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerlere yönelik olarak farklı tarifelerin belirlendiği görülmüştür. Yönetmelik ekinde ilçe belediyelerinin sorumluluğunda bulunan yerler ayrı olarak düzenlendiğinden ilçe belediyelerinin sorumluluğunda bulunan yerlere ilişkin tahakkuk edecek geçiş hakkı bedelleri ilgili ilçe belediyesine aktarılmalıdır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından 2023 yılı sonu itibarıyla, ayrıntıları aşağıdaki tabloda gösterilen, toplam 2.652.443,76 TL geçiş hakkı bedeli tahsil edildiği, ilçe belediyelerinin sorumlu olduğu yerlerden elde edilen geçiş hakkı ücretlerinin ilgili ilçe belediyelerine aktarılmadığı, buna ilişkin herhangi bir işlem gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda son beş yıl içinde Manisa ili sınırları içerinde tahakkuk ve tahsilatı gerçekleştirilen geçiş hakkı bedellerine ilişkin liste yer almaktadır.
Tablo 12: İdare Tarafından Son Beş Yıl İçinde Geçiş Hakkı Bedellerine İlişkin Olarak Yapılan Tahsilatlar
| Tahsilatın Gerçekleştirildiği Firma | Tahakkuk Tarihi | Tahsilat Tarihi | Tahakkuk Tutarı (TL) | Tahsilat Tutarı (TL) |
| Türk Telekomünikasyon | 12.03.2018 | 15.03.2018 | 1.035.004,74 | 1.035.004,74 |
| Türk Telekomünikasyon | 31.07.2019 | 31.07.2019 | 85.344,57 | 85.344,57 |
| Türk Telekomünikasyon | 13.07.2020 | 20.07.2020 | 325.248,75 | 325.248,75 |
| Türk Telekomünikasyon | 2.03.2021 | 16.03.2021 | 456.322,21 | 456.322,21 |
| Türk Telekomünikasyon | 24.11.2022 | 30.11.2022 | 38.022,25 | 38.022,25 |
| Türksat Uydu Haberleşme | 23.01.2019 | 28.01.2019 | 12.117,50 | 12.117,50 |
| Türksat Uydu Haberleşme | 2.04.2020 | 2.04.2020 | 57.744,42 | 57.744,42 |
| Türksat Uydu Haberleşme | 2.03.2021 | 30.06.2023 | 105.708,12 | 105.708,12 |
| Türksat Uydu Haberleşme | 5.08.2022 | 12.08.2022 | 23.070,10 | 23.070,10 |
| Türksat Uydu Haberleşme | 22.05.2023 | 9.06.2023 | 810,00 | 810,00 |
| Türksat Uydu Haberleşme | 9.06.2023 | 9.06.2023 | 49.260,00 | 49.260,00 |
| Vodafone Net | 5.02.2019 | – | 2.349,50 | – |
| Vodafone Net | 27.12.2023 | 13.12.2023 | 36.654,00 | 36.654,00 |
| Superonline İletişim | 23.05.2019 | 23.05.2019 | 980,50 | 980,50 |
| Superonline İletişim | 28.09.2021 | 28.09.2021 | 401.721,60 | 401.721,60 |
| Superonline İletişim | 30.05.2023 | 31.05.2023 | 24.435,00 | 24.435,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 2.654.793,26 | 2.652.443,76 |
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre İdare tarafından ilçe belediyelerinin sorumlu olduğu yerlerden elde edilen geçiş hakkı ücretlerinin ilgili ilçe belediyelerine aktarılması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir belediyeleri mücavir alanında bulunan sabit ve mobil haberleşme altyapısına ilişkin geçiş hakkı bedellerinin ilçe belediyelerine aktarılmadığı tespit edilmiştir. İdare, 2023 yılı itibarıyla toplam 2.652.443,76 TL geçiş hakkı bedeli tahsil etmiş, ancak bu bedellerin ilçe belediyelerine aktarımına ilişkin herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir. Mevzuat gereği, ilçe belediyelerinin sorumluluğunda bulunan yerlerden elde edilen geçiş hakkı ücretlerinin ilgili belediyelere aktarılması zorunludur. |