|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin telekomünikasyon altyapı ve şebekelerine ilişkin geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmediğini ortaya koymuştur. Elektronik Haberleşme Kanunu’nda tanımlanan “Geçiş Hakkı” ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde, belediyelerin geçiş hakkı ücretlerini belirleme ve tahsil etme sorumluluğu bulunmaktadır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, bu ücretlerin tahsilatına ilişkin usul ve esasları belirlemiştir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin gelir tarifesinde geçiş hakkı ücretlerine yer verildiği ancak bu gelir kaleminin takip edilmediği tespit edilmiştir. İdare, geçiş hakkı bedellerinin tahsilatının Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması gerektiğini belirtmiş, ancak bu konuda yeterli sonuç alınamamıştır. Mevzuat gereği, ilçe belediyesi geçiş hakkı sağlayıcısı olarak kendi sorumlulukları çerçevesinde tahsilat yapmalıdır. Sonuç olarak, 2022 yılı itibarıyla geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmemesi, belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, geçiş hakkı gelirlerine yönelik gerekli adımların atılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerine İlişkin Herhangi Bir Tahsilatın Yapılamaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine belediye gelir tarifesinde yer verildiği ancak söz konusu gelir kaleminin takip ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, geçiş hakkı bedeli tahsilatının Büyükşehir Belediyesi tarafından yapıldığı, geçiş hakkı bedellerinin taraflarına iade edilmesi için yazı yazıldığı, ancak sonuç alınamadığı ifade edilmiştir.
Ancak yukarıda yer alana mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ilçe belediyesi her hâlükârda geçiş hakkı sağlayıcısı olduğundan, kendi sorumluluk sınırları içinde, belirlemiş olduğu geçiş hakkı tarifesine göre geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmesini sağlamalıdır.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde, Belediye tarafından 2022 yılı içerisinde altyapı geçiş hakkı bedeli olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmaması belediyenin önemli bir gelirden mahrum kalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle söz konusu gelirlere yönelik gerekli işlemler yapılmalıdır.